Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

In sociaal opzicht wordt dan ook in de V. S. de nadruk niet gelegd op den strijd tusschen kapitaal en arbeid, maar op den strijd tusschen de Democratie en de Plutocratie. Het kapitaal toch heeft in de V. S. zijn meest gevreesden vorm: n.1. die van „trust" aangenomen. „De trust berust op de maagdelijkheid der prairie" en op het vernuft der „farmers", zegt Schulze—Gavernitz. Het individualisme en de vrije concurrentie hebben tot die vorming echter zeker niet in de laatste plaats bijgedragen. Die opeenstapeling van kapitaalmacht heeft voor de V. S. ten gevolge gehad de verovering van de wereldstelling door de industrie en de vorming van een factor voor de wording tot grootmacht.

Die overmacht der grootkapitalisten werpt echter over de V. S. zelf een donkere schaduw. De binnenlandsche politiek kent dan ook geen grootere zorg dan die om de uitwassen van dat trustsysteem (dat echter ook wel goede zijden heeft) te bekampen. Niet alleen dat het publiek voor zijn dagelijksche behoeften aan de genade der grootkapitalisten is overgelaten, maar de „trusts" trachten ook in te grijpen in de samenstelling van de geheele maatschappij. Dit laatste wordt des te meer gevoeld, omdat er geen sociaal tegenwicht bestaat en de Staatsvorm zich eigenlijk niet leent, tot centraliseering van het verweer. Het democratische gelijkheidsideaal komt daardoor leelijk in het gedrang, in een samenleving waarin men aan de eene zijde eenige weinige multi-millionairs ziet en aan de andere zijde tientallen millioenen, die hongersnood nabij zijn.

Die toestand is te ernstiger naarmate van de gewone Amerikaansche spreuk: „het zal van zelf wel te recht komen" geen hulp te verwachten is.

Toen de Maatschappij op zich zelf onmachtig bleek dit euvel te bestrijden, riep zij de hulp van den Staat in. De Republikeinen wilden de vrije concurrentie ondersteunen door een wetgeving der Unie (Sherman — Act. 1890). De partij van Roosevelt erkent het recht van bestaan der trusts, als een hoogeren vorm van het bedrijfsleven, maar zij wil het Staatstoezicht op hunnen invloed verscherpen. Dat bleek uit Roosevelts maatregelen ten opzichte van de

Sluiten