Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

planetenbanen reeds in 1619 gepubliceerd. Galilei moest ze kennen. Hij verzwijgt ze echter totaal in zijn Dialogen over de wereldstelsels, schoon het op zijn weg lag daarover te spreken, en komt met een andere wet voor den dag, die hij door een eenvoudige berekening- als valsch konde erkennen. *)

De beroemde litteratuurgeschiedschrijver TlRABOSCHl, die in het geschil tusschen Galilei en Scheiner aan den eerste niettemin gelijk geeft, wat de zaak betreft, oordeelt toch over hem, „dat hij zich van zoodanige uitdrukkingen bediend heeft, welke uit het verkeer der geleerden verbannen moesten wezen.-"2)

Zoo was het karakter van Galilei geaard. Hij stiet en werd gestooten Het onaangename, hetwelk hij taeflMj ondervond, kwam grootendeels voor zijn eigen rekening. Wij mogen niet blindelings gelooven, wat zulk een man en zijn hem geheel verknochte vrienden over de onwetendheid en boosheid van hun tegenstanders klagen. Sommigen van hen waren voorzeker in de verdediging van de peripatetische philosophie bekrompen; maar daarom mag men in de geschillen van Galilei niet al het licht op hem en zijn vrienden, niet' alle schaduw op zijn tegenstanders verdeelen. Voor den vooruitgang van de physikalische wetenschappen heeft nij zich de grootste verdiensten verworven; doch was hij geenszins vrij van dwalingen en daarom ook niet boven iedere tegenspraak verheven. De beroemde natuurkundige BlOJ zegt terecht: ,Zoo Galilei valsche argumenten als waar uitgaf, dan .fflpet men ook aan zijn tegenstanders vergeven, dat zij de juiste bewijzen niet van de valsche wisten te schiften." Het meest echter verscherpte zijn twistzieke, overmoedige aard deze tegenspraak. Van den anderen kant vorschten ook vele van zijn tegenstanders eerlijk en met niet weinig succes op dezeüde baan 'der waarneming, welke hij gevolgd had.

Om nu in het bijzonder van het Copernikaansche systeem te spreken, zoo werd het eerste bewijs, hetwelk dien naam verdient, voor hetzelve eerst geleverd, toen newton, het spoor van Kepler volgend, de wet der algemeene aantrekkingskracht ontdekte en daardoor de wetten van dien geleerde over den planetenloop verklaarde. Galilei nu versperde zich in zijn geschrift dezen weg, daar hij de aantrekkingskracht een kinderachtigheid noemde en de wetten van Kepler hooghartig ignoreerde, daarentegen een anderen weg tot bewijs van het systeem insloeg, die m tegenspraak was met de juiste, door tallooze waarnemingen gevormde

1) Albiri, 1. c I, P- 34. — Gilbert, Ze firoces de GaüUe. VnaM catholique de Louvain, 1869. II, p. 370. - G. Schneemann, lx. p. 128-129.

2) Tiraboshj, Stotia aeha utetaiuta itattana, VIIL, p. l\fo.

Sluiten