Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

de duisternis van vele vraagstukken; aldus kan een schijnbare tegenspraak ontstaan, en zulke schijnbare tegenspraken, welke dan door onwetendheid en hartstochten nog schreeuwender worden, hebben gevaren ten gevolge, waarin talboze menschen in hun geloof en daardoor in hun zieleheil schipbreuk geleden hebben. De Kerkelijke oversten zijn verplicht zulke gevaren te beletten. Wanneer zij tegenover Galilei dit gedaan hebben, dan werden zij daartoe na lang aarzelen door het onverstandige optreden van Galilei gedwongen, Aan den vooruitgang van het menschelijk weten hebben zij daardoor geen schade toegebracht en nog veel minder willen toebrengen, schoon zij feitelijk hierbij een misstap gedaan hebben." (*)

,,Galilei behandelde zijn opinie als hypothese. Deze hypothese werd ongemoeid onder dertien Pausen geleerd. Niet wegens deze hypothese, welke toen nog niet volledig bewezen was, ontbrandde de strijd; welke het latere leven van Galilei vergiftigde, maar omdat Galilei zijn leer volstrekt uit den \ Bijbel bewijzen wilde. Hij is niet als een goed astronoom, \ maar als een slecht theoloog vervolgd geworden

Eerst toen Galilei de theologen, leeren wilde, hoe zij de Heilige Schriften verklaren moesten, en toen van Florence uit over het optreden der Galileisten geklaagd werd en Galilei het Romeinsche Officie tot een beslissing opriep, moest dit een oordeel vellen, hetwelk echter alleen voor het gebied der Kerkelijke tucht beteekenis had, niet voor de geloofsleer." (2)

De schuld, voor zoover er van schuld sprake kan zijn, voor de veroordeeling van Galilei en het door hem opgeworpen stelsel rust niet enkel op de vertegenwoordigers der Kerk, de Congregaties en de ■ godgeleerden, maar op de eerste plaats en voornamelijk op de wetenschap zelve, op haar beoefenaren. Wat was immers de grondslag, waarop; de Congregaties hun oordeel baseerden? De gegevens der toenmalige wetenschap omtrent de beweging der aarde. Deze luidden: De aarde staat stil, de zon draait. Zoo was het algemeen gevoelen niet alleen der Katholieke, maar ook der Protestautsche geleerden. Dit gevoelen hebben de Romeinsche Congregaties tot maatstaf genomen, zich. daaraan gehouden, zich daarnaar geregeld. Zij hebben dus de wetenschap niet geminacht, maar erkend en zich door haar laten voorlichten.

„Bij de veroordeeling van Galilei zijn het niet enkel de vertegenwoordigers van het dogme, maar ook de vertegen-

(!) G. Schneemann, 1. c. XIV, p. 401—402. (2) Weiss, Weltgeschichte, XI, p. 260.

Sluiten