Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

hen zeker niet vóór hem gestemd. Hij Wad moeten bedenken, dat hij als een schuldig:: tégenover zijn wettige rechters stond.

De stelling, dat de aarde zich om de stilstaande zon beweegt, werd reeds lang te Rome door geestelijken en leeken gehouden en geleerd. Copernicus en Nicolaas van Ctjsa waren die meening reeds toegedaan geweest. Doch geen stem in de Kerk verhief zich daartegen. Waarom? Zij hielden die stelling niet als een uitgemaakte waarheid, maar als een hypothese.

'Maar het vonnis der Rorrie^chè Congregaties tegen Galilei dan? Dat vonnis was geen protest tegen den vooruitgang der wetenschap, maar slechts een wijze maatregel van voorzichtigheid, zoolang het vraagstuk nog niet voldingend bewezen was. De Romeinsche Congregatie wilde gaarne het nieuwe systeem aanvaarden, mits men het duidelijk1 en beslissend bewees. Middelerwijl kon men het als hypothese leeren. De rechters stonden dit ook aan Galilei toe en hadden er niets tegen. Wie durft beweren, dat zulk een handelwijze niet alleen van een theologisch, maar ook Van een w^enschappelijk standpunt niet zoo correct mogelijk is? Noemt men dit een verzet tegen de wetenschap, dan hebben de meeste geleerden en de hérvormers uit den tijd van GaLILEI zich tegen de wetenschap verze't. en* haar tégengewerkt, want zij wilden van^ het nieuwe stelsel niets weten en scholden het uit voor een delirium en nachtmerrie.

Landzamerhand vond men meer bewijzen voor het stelsel van Copernicus en schoot het dieper wortel, totdat het nu algemeen wordt gehouden en geleerd. Heeft de Kerk zich verzet, dat deze leer van de beweging der aarde allengskens meer terrein won? Neen. Veroordeelt zij het nu, dat de leer algemeen wordt gehouden? Neen. En toch had de Ker4? zich gelijk moeten blijven en zich moeten verzetten, indien zij tegen den vooruitgang der wetenschap en tegen de leer van copernicus en galilei als zoodanig gekant ware geweest.

Zoolang er geen afdoende bewijzen voor de ongegrondheid van het oude stelsel werden aangevoerd, bleven de Romeinsche Congregaties hun eens gegeven wetten handhtaven. Zij werden echter gemakkelijker in de toepassing dier wetten, toen de phy-

Sluiten