Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

gestaan was, stampvoetend tot zijn rechters gezegd hebben; E pur se muove! En toch beweegt zij zich. De oudste plaats, waar deze woorden gevonden worden, zijn de Quereiles littéraires van abbé Irailh, (1761 t. III, p. 49. (L) Men leest ze ook in de Précis historique de la révolution frangaise door Rabaut, in 1792 te Parijs verschenen, in het „Lehlrbuch der philosophisenten Gesdhichte", Würzburg 1774 van Fr. steinacker en in den Dictionnaire historique, Caen 1789.2)

C. — Galilei heeft na zijn afzwering niet gezegd: E pur se muove.

Geen verstandig mensch gelooft thans dit sprookje meer. Op de volgende gronden:

ie. Noch de akten van het proces, noch de tijdgenooten reppen van die woorden.

2e. Bij de schrijvers, die in de zeventiende en de achttiende eeuw het leven van Galilei beschreven hebben, worden zij niet gevonden. Noch Louis Moreri, noch Zedler, noch Abraham GotthelfWüstner hebben ze gekend.

3e. Prof. Heis richtte de volgende uitnoodiging aan alle vrienden van den waren vooruitgang:

„Uit de onderzoekingen, die ik' tot nu toe gedaan heb, blijkt, dat de woorden Epur se muove, welke Galilei in den mond gelegd worden, een uitvinding zijn der negentiende eeuw." (?) i 'snhi

4e. Ook Alfred von Reumont heeft het onhistorische van deze woorden afdoende bewezen.

4e. Alleen de onwaarschijnlijkheid reeds van dit gezegde moet het iederen ernstigen geschiedvorscher verdacht doen voor-

k^roept: :

5e. Is het aannemelijk, dat galilei, die zijn leer in den Dialoog slechts onder een masker durfde voordragen, nu in tegenwoordigheid van zijn rechters, terstond na zijn veroordeeling, onmiddelijk nadat hij zijn leer afgezworen had, openlijk terug getrokken en zijh stelsel op zulk een wijze beleden zou hebben? Had hij »ch dan niet aan de strengste straifen bloot

(*) Gilbert, Le procés de Qaliée. La Controverse, 1880,

(*) H. Grisar, Galileistudien, p. 106.

(SJ Literarische^ Handweiser, 1864, n. 23, p. 127.

Sluiten