Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

verrórdeeling van nieuwe lecringen een algém'eene of karakte'■'JÉki■ ristieke praktijk van de Roomsch-Katholieke Kerk is. Ongetwijfeld'rijn de geleerde en ontwikkelde geesten van Italië. ■ en vele van de uitstekendste priesters onder hen, de eersten geweest om den vooruitgang der wetenschap te bevorderen en zich daardoor te verblijden en er werden onder de Italiaansche geestelijken ten tijde van Galilei velen van de eerste en meest verlichte aanhangers van copernicus' stelsel gevonden." (x)

paulus V en urbanus VIII waren beslist egenstanders van copernicus' systeem; zij hielden, dat het in strijd was met de H. Schrift en wenschten, dat het onderdrukt werd. Maar zij'hebben die leer nooit ex cathedra veroordeeld. Het dekreet van 1616 was een beslissing der Congregatie van den Index en dit tribunaal is volstrekt onbevoegd dogmatische verklaringen te geven. De onfeilbaarheid van den Paus komt dus bier niet in het gedrang, heeft er niets mede te maken. Dat de Paus dit dekreet van den Index in forma communi heeft goedgekeurd, verandert niets aan den aard van het dekreet en maakt het niet tot een dogmatische bepaling ex cathedra. RlCClOLl en andere tijdgenooten mochten na 1616 verklaren, dat er geen anti-Copernikaansche bepaling van den Paus was uitgegaan. (?)

„De Kerk heeft nooit het Copernikaansche stelsel veroordeeld, want de Qualificatoren van het Heilig Officie beteekenen nooit de Kerk." (3)

Men moet eerlijk toegeven,- dat de Congregaties van den Index en van de Inquisitie en met hen de Pausen Paulus V en Urbanus VIII zich vergist hebben, toen zij Galilei veroordeelden. Maar wil men hen billijk en rechtvaardig beoordeelen, dan dient men het proces en het vonnis niet in het licht van onzen tijd te beschouwen. Men moet zich op het standpunt der zeventiende eeuw plaatsen en zich als het ware vereenzelvigen met den gedachtengang en de wetenschap van dien tijd.

Het Heilig Officie werd voortdurend door de onstuimige tegenwerpingen der tegenstanders van GALILEI bestormd en bezweek éindelijk voor dien druk. Er bevonden zich voorzeker onder

(x) Dr. Whewelï, History of the Iitductive sciencss, (2) The Catholic Encyclopaedie, 342—346. (3J Von Geblèr, Galileo Galilei.,

Sluiten