Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

geleerde schreef voor eenige jarer^} «Dé rechYvaaVdiging der Romeinsche rechters steunt op het feit, dat de bewijzen van Galilei, wat het hoofdpunt aangaat, slechts conclusies van onlogischen aard waren". (Schanz, Galilei Galilei, WürzbUrg 1878, p'. 36). Een professor aan de Universiteit van Leuven spreekt in dienzelfden geest: In 1633 evenmin als in 1616 kende men de ware bewijzen voor het stelsel van copernicus, welke voor dat systeem de plaats veroverd hebben, die het thans.in de wetenschap inneemt. In strijd met een zeer verspreid gevoelen heeft Galilei geen enkel doorslaand bewijs voor^zijn hypothese aangevoerd." (Gilbert, Les vtéritables causes da procés êe Galilée in La Controverse, December 1881, p. 714. —'Grisar, Gaiileistudiën, p. 29—34).

Ziedaar, men zal het moeten toegeven, een menigte Van omstandigheden, die de Romeinsche Congregaties verontschuldigen, wat hun vonnis over galilei betreft. De vergissing in het proces van dezen sterrekundige is het eenige verwijt, dat de vijanden der Kerk tegen deze rechtbank gedurende haar werkzaamheid van drie eeuwen kunnen opwerpen. Daarom koken zij deze grief telkens op. Maar welke wetenschappelijke vereeniging zou als beschuldiger tegen het Heilig Officie kunnen optreden en, vrij Van iedere dwaling of vergissing op het stuk der wetenschap, op deze rechtbank den eersten steen durven werpen? Is het dan zoo erg, dat een tribunaal, hetwelk niet onfeilbaar is, zich in den loop van drie eeuwen eens vergist, terwijl nog tot verschooning van die dwaling vele ernstige redenen pleiten?

Is het geen feit, dat het gevoelen van galilei zelfs lang voor zijn dood door vele en gezaghebbende geleerden niet gedeeld werd? Pascal hield zich aan de traditioneele zienswijze over de onbewegelijkheid der aarde (pascal, Pensees et Lettres au Père Noël). En nu nog moet men toegeven, dat de beweging der aarde niet meer dan een zeer waarschijnlijke hypothese is; maar men moet ze aannemen, omdat zij alleen de feiten behoorlijk verklaart.

Men beproeve dus niet om de Romeinsche Congregaties en de Pausen Paulus V en Urbanus VIII geheel schoon te wasschen. Zij hebben zich vergist, toen zij galilei veroordeel-

Sluiten