Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

door groote toegeefelijkheid, menschlievendh'eid en deelneming verzacht. Objectief misdeden de rechters evenmin, in zoover zij de zware ongehoorzaamheid straften, waaraan Galilei zich plichtig maakte. Maar zij vergisten zich objectief daardoor, dat zij stellingen voor strijdend met den Bijbel verklaarden, welke het niet waren, en- dat zij aan galilei opleigüen die stellingen af' te zweren.

Tot deze vergissing heeft evenwel galilei zelf in hooge mate aanleiding gegeven.

" „Aan de Copernikaansche zaak konden alleen zelfstandige nieuwe vorschingen, welke tot bewijs van hare juistheid, ja, anomstootbaarheid bijdroegen, voordeelig zijn. Alleen de vervulling van deze voorwaarde verleende wetenschappelijk^ en zedelijk het recht tot de hervorming der bestaande zienswijzen over den wereldbo\%w mede te werken." i1)

Zeer waar, maar juist deze voorwaarde heeft Galilei niet vervuld. En al kan men hem de bevoegdheid niet ontzeggen bescheiden evenals copernicus. in vaktijdschriften het systeem te verdedigen, zoo had hij toch noch wetenschappelijk, noch zedelijk de bevoegdheid het op die hartstochtelijke en aanmatigende wijze te doen, gelijk hij het feitelijk gedaan heeft. Om aan het stelsel van Copernicus de overwinning te verschaffen moest een zekere natuurkunde geschapen worden, welke onomstootbare bewijzen leverde. Wel heeft Galilei zeer groote verdiensten voor de hervorming der natuurkunde verworven, maar hij heeft deze wetenschap geenszins tot dien graad van volmaking opgevoerd, dat zij voor die taak berekend was. Hij zou aan den vooruitgang der wetenschap en aan het stelsel van copernicus meer voordeel bezorgd hebben, wanneer hij voor zijh roeping om de natuurkunde te herscheppen onafgebroken gewerkt had, in plaats van voorbarig en onbekookt uit zijn ontdekkingen terstond tot de juistheid van het Copernikaansche systeem te besluiten, voor hetzelfde physikalisch valsche bewijzen aan te voeren en de daartegen opgeworpen natuurkundige rnoeihjkheden onopgelost te laten. (*) :; -'

Zoo moeten wij van wetensóhappeUpi standpunt uit oordeelen. Maar ook de godsdienst spreekt hier mede.

(i) v Geblèr, Qalileo Galilei, p. tf.,. (*) G. Schneemann, 1. a p. 254—-255»

Sluiten