Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Savigny heeft voor het eerst scherp onderscheiden tusschen de obligatoire oftewel verbintenisscheppende overeenkomst, welke aan de levering vooraf gaat, en de zakelijke overeenkomst, die de levering zelve is, en hij heeft dit gepubliceerd in 18401). Hegel kon derhalve dezen term niet kennen, en we treffen deze onderscheiding in deze termen dan ook niet bij hem aan; hij beschouwt de levering, — waartoe de partijen door de overeenkomst onmiddellijk als haar „selbstlose Folge" (§ 79) verbonden zijn, — als uiting van den bijzonderen wil (§ 78 Zusatz en 81 + Zusatz), wat er niet op wijst, dat hij in de levering opnieuw een overeenkomst zag. Echter nader bezien, blijft bij Hegel in de levering toch ook de gemeenschappelijke wil zich uiten, inzooverre de levering verwerkelijking van de overeenkomst is, en overeenkomst -J- levering samen vallen onder hetgeen Hegel „Vertrag" noemt (§ 78); en „Vertrag" is en blijft verhouding van wil tot wil (§ 78 Zusatz). Had hij de levering („Leistung") uitvoeriger behandeld, dan zou hij het moment van den gemeenschappelijken wil erin wel naar voren gebracht hebben.

Indien dus SAViGNy *) van Hegel schrijft: „In der That also nennt er Vertrag alles Dasjenige, was ich oben als den obligatorischen Vertrag bezeichnet habe", dan schijnt dit formeel juist, maar in Hegel's „Vertrag" ligt méér dan de obligatoire overeenkomst opgesloten, namelijk ook de „Leistung". Savigny bedoelt eigenlijk ook niet meer te zeggen, dan dat Hegel het huwelijk en den staat geen „Vertrag" wil noemen *).

Zooals we zeiden, bij Hegel valt onder den term „Vertrag" de „Uebereinkunft" (= de obligatoire overeenkomst) + de „Leistung" (welker begrip bij niet uitvoerig ontwikkelt); deze twee momenten „liegen bei gebildeten Völkern auseinander" (§ 78 Zus.). Wat er tusschen ligt, is dus tijd, en wat in dien tijd geldt, is nu juist hetgeen wij juristen de „verbintenis" noemen. Over de verbintenis als zoodanig handelt hij echter niet4).

De Romeinsche onderscheiding tusschen „pactum" en „contractus" acht Hegel „von schlechter Art" (§ 79). Daar deze onderscheiding in het moderne recht niet geldt, kunnen we over

*) System III § 140, blz. 313: „dingliche Vertrage" (cf. hierboven sub II).

*) t.a.p. § 141. blz. 319.

*) idem, blz. 319. Cf. Hegel, § 75.

4) Hij noemt haar even (als „obligatio") in § 40, alsmede in §79: „Verbindlichkeit, den Vertrag zu halten".

Sluiten