Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Hoe kwam dit?')

Welke redenen gaven zij zelve op?

Maar voordat wij deze onderzoeken, moeten wij eerst nog iets over den Oorlog zeggen, dat onze weerlegging van die redenen, die de Sociaal-Demokraten in het algemeen en de Duitsche in het bijzonder voor hun meedoen aan den oorlog geven, versterken zal, en dat wij tot nu toe slechts even aanroerden.

Als deze eerste Imperialistische Wereld-Oorlog lang duurt, — en het is door de reusachtige krachten en hulpbronnen van Engeland, Duitschland en Rusland waarschijnlijk dat hij lang duren zal, — dan is een inzinking der Europeesche maatschappij mogelijk.

De honderden milliarden die deze oorlog dan aan Europa kosten zal voor wapens en onderhoud der legers, moeten vermeerderd worden met de vernielde waarden van stad en land en ter zee, met de waarde der millioenen arbeidskrachten die verminkt en vermoord te loor gaan, met de waarde der produkten die niet worden voortgebracht.

Na den oorlog zal voor de honderden geleende milliarden milliarden rente moeten worden betaald.

Maar de Europeesche landen kunnen, dan door dit alles zóó verarmd zijn, dat zij zeer moeilijk de bênoodigde grondstoffen uit andere werelddeelen kunnen koopen.

Hierdoor wordt het proletariaat natuurlijk het meest getroffen. Een ernorme en lange krisis —, misschien na een gedeeltelijken, korten en schijnbaren bloei, — en werkeloosheid staat voor de deur.

Maar dit is niet alles.

Dit ware misschien in langen tijd te overwinnen. Er dreigt nog erger.

Om de gevolgen van dezen eersten Imperialistischen Wereld-oorlog te begrijpen, moet men ook het oog slaan op de wijze waarop hij afloopen zal.

Twee wijzen van einde van dezen oorlog zijn mogelijk. Of een van beide partijen overwint.

Maar geen van beiden kan den tegenstander vernietigen. Als _ Duitschland overwint, verplettert het misschien Frankrijk en België, ' Engeland's macht kan het niet vernietigen. Evenmin kan Duitschland Rusland geheel overwinnen.2) <

Overwint dus Duitschland, 'dan wapenen Rusland en Engeland zich terstond weder, oneindig sterker dan te voren. En een nieuwe strijd dreigt weer.

Overwinnen daarentegen Rusland, Engeland en Frankrijk, Duitschland kunnen zij toch niet verpletteren.3) Daartoe is Duitschland innerlijk veel te sterk.

Overwinnen zij dus, dan begint Duitschland opnieuw met wapening reusachtiger dan te voren, en een nieuwe strijd staat voor de deur.

') De ware oorzaken zullen wij in het volgende hoofdstuk bespreken.

2] Duitschland heeft ook een sterk Rusland noodig. Het moet tegen Engeland later op Rusland kunnen steunen.

3] Noch Rusland, noch Engeland wil ook Duitschland geheel overwinnen, want zij hebben een sterk Duitschland tegen elkander noodig.

Sluiten