Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Langzaam groeiden toen daaruit de nationale partijen en vakveree■ Jiigingen op.

Toen brak een groote tijd voor de Arbeiders aan.

In alle landen stortten zich scharen van menschen, bezield door de ideeën van Marx, der Internationale, onder de arbeiders, en maakten daar propaganda voor het Communisme en Socialisme. Dat waren de beste koppen en de vurigste, warmste harten, de hoogste en edeiste karakters. Want de strijd was moeilijk en gevaarlijk. De tegenstand der bourgeoisie fel. Materieele belooning gering of geen.

En de Arbeiders, die luisterden, waren de besten. De onstuimigsten, de verstandigsten, de dappersten.

En tegelijk wierpen deze allen zich èn op de theorie èn op de practijk.

De politiek werd gevoerd — met een groot theoretisch doel: de revolutie. Zoo was het in vele landen van Europa, in Duitschland, Oostenrijk, Frankrijk, België, Denemarken, Holland, Spanje, Italië.

Deze periode zou men de theoretisch-praktisch-revolutionaire kunnen noemen.

Het aantal deelnemers was nog klein.

Maar in deze periode is, in de meeste landen, het meest bereikt. Ook aan hervormingen. De aanval was zoo fel en vurig, de verbazing en ontsteltenis der heerschende klassen zoo groot, dat zij iets van verbetering gaven. De beste hervormingen van kiesrecht en sociale | wetgeving dateeren in vele landen uit dien tijd.

IMaar ook deze Internationale, deze nationale partijen bemoeiden zich allen alleen met het nationale, met het nabijliggende en het kleine. Alle nationale partijen wierpen zich op de wetgeving, het parlementarisme, den verkiezingsstrijd. Alle vakvereenigingen op de verbetering van het loon en den arbeidstijd, de bescherming hunner leden enz. Wel hadden zij een hoog-socialistisch beginselprogram, ook uit het genie van Marx afkomstig.

Maar dat was theorie. Dat was slechts gezamenlijke propaganda, geen daad.

In die nationale partijen kwam nooit iets voor dat de vraag stelde: Kapitalisme of Socialisme, Hervorming of Revolutie, jaren lang. Zoo werd de Revolutie theorie, en de Hervorming praktijk. En nooit kwam er iets voor, in die periode, dat aan de nationale partijen den eisch stelde: Weest internationaal. Met de daad. Werpt uw nationalisme af. f Zoo werd de Internationale, ondanks alle theorie, ondanks de I eerlijkste en schoonste propaganda, ondanks alle schoone leuzen, een verzameling van partijen die verbetering zochten, en die ze alleen [zochten voor zich, nationaal.

De waarheid van een theorie, van een leuze wordt echter alleen | door de daad bewezen.

De groote massa der Internationale Partij bestond uit menschen die verbetering wilden voor zich, voor de menschen van hun vak, van hun klasse, van hun natie. Meer niet. Het Internationale Socialisme was slechts hun Hooge Leuze. Voor Internationaliteit ontbrak de praktijk. Zoo was, zelfs in die schoone helden-periode, — der leerlingen

Sluiten