Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

kapitaalbloei, gedeeltelijk snel op weg daarheen: Italië, Zwitserland, Nederland, België, Zweden, Noorwegen.

Uit al die landen zwellend of beginnend te zwellen een kapitaalstroom, die» over de wereld gaat, en belegging zoekt.

Maar in alle op verschillende wijze, onder verschillende verhoudingen van landbouw en industrie, op verschillenden trap, — met verschillende intensiteit, snelheid, grootte, — in dit alles niet mét elkaar in evenwicht. —

En nu al de landen, waarheen het Kapitaal wordt geëxporteerd door de machtige kapitalistische industrieele staten.

Het zijn in het algemeen de agrarische landen, die zelf nog niet beschikken over genoegzaam kapitaal voor eigen industrie, die uit hun landbouw nog niet genoeg kapitaal daartoe hebben gewonnen, die dus vreemd kapitaal noodig hebben om zich kapitalistisch en industrieel te grondvesten, spoorwegen en kanalen, havens en dokken, fabrieken te bouwen, mijnen te ontginnen, maar die voedingstoffen, of grondstoffen voor de industrie kunnen exporteeren. Hun verschil is nog veel grooter dan van de industrieële kapitaal exporteerende landen.

Zij nemen alle trappen van ontwikkeling in.

Vanaf de landen, die reeds in den overgang zijn van in hoofdzaak agrarisch tot in hoofdzaak#industrie-land, en die beginnen kapitaal te exporteeren, zooals het Oosten van de Vereenigde Staten, — tot die hoofdzakelijk nog voeding- en grondstoffen exporteeren als Canada, Australië, Zuid-Amerika, — tot die waar, naast kleinen intensieven landbouw, cultuur voor export bestaat, waardoor of de inheemsche groot-grondbezitters of de kapitalisten van kapitaalkrachtige naties als Engeland, Nederland, Frankrijk de bevolking uitzuigen en verhinderen dat er kapitaal in de handen der inboorlingen komt, zooals China en Engelsch, Fransch *én Nederlandsch Indië, — tot de streken waar alleen primitieve landbouw de bewoners voedt, maar waar grondstoffen moeten worden verzameld voor de Europeesche kapitalisten, als CéntraalAfrika.

Al deze landen, waarheen het kapitaal heenstroomt of begint te stroomen, ook weder in geheel verschillende productie-verhoudingen, op geheel verschillende trap van ontwikkeling, verschillend van rijkdom, ontvankelijkheid voor kapitaal, politieke verhoudingen, aard en karakter der bevolking.

Evenals de kapitaal exporteerende landen, geenszins met elkander, evenmin als met deze zelve, in evenwicht, maar alle verschillend van kracht, van kapitalistisch- actieve of -passieve kracht.

En onder hen nog vele die nog in 't geheel geen eigen kracht hebben, maar die weerloos openstaan voor de plundering door het Kapitaal.

Maar in al die landen, in de kapitaal exporteerende zoowel als in de kapitaal importeerende, of zelf in het geheel geen kapitalistische kracht bezittende, is het proces van internationaal samenwerken van het Kapitaal eerst in zijn begin. Een klein deel der ondernemingen, dier streken, wordt ontgonnen met internationaal samenwerkend kapitaal, het grootste deel van het kapitaal in de eigen landen, de kolonies, de sfeeren van invloed, is eensoortig nationaal werkend kapitaal.

Sluiten