Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Geen wonder, dat het Christendom van Europa, in het gevoel van zijne rechtsverzekering, het Christendom van de Bergrede voor „anarchie'' houdt, voor eene verheerlijking van de rechteloosheid.

Pas met het Christendom van het moderne Protestantisme heeft men zich in Europa vrij gemaakt van het Romeinsche Christendom. Positief openbaarde zich deze emancipatie in ee» vernieuwde belangstelling voor het Christendom in zijn Oostersche oorspronkelijkheid en in een gemoedelijke hulde aan het Christendom van de Bergrede. Maar tot méér dan piëteitsgevoel zal men het in Europa niet kunnen brengen. Ook niet in de kringen dier moderne Protestanten. Men zal er onder Westerlingen nimmer vollen ernst mee maken, omdat men niet in staat is, het in vollen ernst te nemen.

Men begrijpe, dat ik hier spreek van den natuurlijken mensch. In Christus is zeer zeker noch Oosterling, noch Westerling; doch men neme Christus dan ook naar den Geest. Van nature blijft de Westersche mensch vreemd aan het oorspronkelijke Christendom; niet zoo de Oostersche mensch, die minder materialistisch, minder oeconomisch, minder politiek aangelegd is.

Ik moet nu even in herinnering brengen, wat ik eerder gezegd heb over den Rus als Aziaat, als Oosterling, en men zal begrijpen, dat er in Rusland — hoezeer dit ook gêëuropaïseerd moge zijn in vele opzichten — toch altijd veel geloof is overgebleven in de mogelijkheid eener levensverwerkelijking van het Christendom in zijn Oostersch aanzicht.-

Deze mijne beschouwing van het Christendom moest ik

doen voorafgaan, ten einde thans het Christendom van den

grooten, Russischen Oosterling, van Tolstoy, helderder in het

licht te kunnen stellen. Ja, ik vind tot mijne verrassing steun

voor mijn inzicht bij Tolstoy zeiven, waar hij het uitspreekt,

„dat het Christendom in zijn zuiveren en oorspronkelijken vorm

het meest aan de Russische ziel verwant is'' !).

* **

Nu gaat het Christendom van Tolstoy niet heelemaal op in een Christendom van de Bergrede. Feitelijk valt het Christendom van Tolstoy uiteen in tweeën: een Christendom

x) „Gesprache mit Tolstoj", S. 29.

Sluiten