Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

verband met zijn omgeving, waar alleen van een persoonlijke betrekking tot personen sprake is, dat daar niet het booze in het algemeen, maar de booze medemensch in particulieren zin bedoeld wordt. J " -

Nooit is Tolstoy van de leer geweest, dat men het kwade niet mocht wederstaan. Wat heeft hij tot zijn dood toe anders gedaan dan met alle beschikbare geestkracht datgene wederstaan, waarin hij kwaad zag? .

Desniettegenstaande heeft men overal in de wereld, met eene halsstarrigheid waar ik verstomd van sta, gedaan, alsoi Tolstoy het kwade kwaad liet! Wel ja, dit was de eenige manier, waarop de wereld nog iets van haar eigen twijfelachtige moraal kon redden; immers wie zou dan met toegeven, dat een Oud-Testamentische zedeleer nog beter, althans minder gevaarlijk is dan eene houding van volslagen lijdelijkheid tegenover het kwade?!

Paul Biroekof, Tolstoys biograaf, heeft het in eene voordracht i) den 11 den Januari 1915 te Lausanne gehouden, nog eens noodig geoordeeld, nadrukkelijk voor die misvatting of verdraaiing te waarschuwen. Sprekende van het principe van Tolstoys nieuwe overtuiging, zegt hij: „Het is zeer gauw misvormd geworden tot een ander, dat van „geen tegenstand bieden aan het kwade", hetwelk zonder twijfel geen zin heeft want hij die aan het kwade geen weerstand biedt, bevordert het. Men heeft steeds vergeten, dat, wanneer Tolstoy deze ontkennende formule gebruikte, hij er bijvoegde „door het kwade'', hetgeen beteekent: wederstaat het kwade met al uwe krachten, door het goede tegenover het kwade te stellen .

Tolstov gelooft aan de zegepraal van het goede, mits het onder eeen enkele omstandigheid zich er toe laat verleiden, om kwaad te vergelden met kwaad, geweld te plegen en wrok te voeden — maar volkomen getrouw blijft aan zich zeil. len laatste zal de goede mensch den boozen mensch overwinnen, ten slotte zal de goede mensch den boozen mensch winnen voor het goede, eindelijk zal de booze mensch zich gaarne bekeeren. Alleen het kan een zéér langen tijd duren, aleer de booze zijne boosheid opgeeft. Die tijd nu is een zeer moeilijke tijd voor den waren Christen. Hij krijgt het zwaar te verantwoorden van menschen en menschelijke instellingen, die gewoon

n Zie de vertaling er van, onder den titel „Tolstoy en de oorlog", in 'het tijdschrift „De Vrije Mensch" van Nov. 1916.

Sluiten