Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Het volbrengen van den persoonlijken wil voert tot den dood; het volbrengen van den wil des Vaders zal het leven geven. Om het ware leven te ontvangen, moet men op aarde zich dus alkeeren van het schijnbare leven des vleesches en leven naar den geest. Het ware voedsel van het eeuwige leven is het volbrengen van den wil des Vaders. Het leven is niet in den tijd. Daarom moet het ware leven in het heden geleefd worden. De begoochelingen van het leven in den tijd verbergen den menschen het ware leven in het heden. Om niet te vallen in verzoeking, moeten wij ieder oogenblik van het leven één zijn met den Vader. Het persoonlijke leven is een waan, die door het vleesch gewekt wordt, en een kwaad. Het ware leven is het leven, dat aan alle menschen gemeen is. Voor hem, die niet het persoonlijke leven leeft, maar een gemeenschapsleven in den wil des Vaders, is er geen dood. De lichamelijke dood is voor hem de vereeniging met den Vader. De ware opvatting van het leven is goed doen. De boodschap der gelukzaligheid, gebracht door Jezus Christus, is-de boodschap van de ware opvatting van het leven.

Men merkt het wel: alles is hier denkwerk, inzicht, opvatting, intellectualisme, gnosis 1).

Mysticus was Tolstoy niet. Als denkend Christen was hij op z'n minst een intellectualist, op z'n best een gnosticus. Maar dan een eenzijdig gnosticus.

Had Tolstoy slechts een weinig mystiek bezeten, dan zou hij de vrouw niet zoo onzuiver hebben aangevoeld. Ja, had hij slechts een weinig mystiek bezeten, dan zou hij ook lyriek (gemoedspoëzie) hebben voortgebracht. Maar het gemis van mystiek deed bij hem allen lust en aanleg tot lyriek ontbreken. Andersom geredeneerd: dat hij geen lyricus was, wijst er op zich zelf reeds op, dat hij geen mysticus kan geweest zijn.

De gnostiek is het redeproduct der mannelijke perceptie, de mystiek is de gemoedsvrucht der vrouwelijke conceptie. Vandaar dan ook, dat men bij den eenzijdigen gnosticus alleen opmerkt het mannelijk proces der bekeering vandaar dan ook, dat men bij den eenzijdigen mysticus alleen opmerkt het

') Beteekent eigenlijk alleen: kennis; hier echter: hoogere kennis, verworven door de rede

2) In het Grieksche woord voor „bekeering" volgens het N. T. komt dit helder uit. Metanoia beteekent: omwenteling in het denken, komen tot andere gedachten.

Sluiten