Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

1689, toen het onder Willem III, met Engeland vereenigd, den strijd tegen Frankrijk aanbond, den regel op zijde te zetten door met Engeland overeen te komen, allen handel met Frankrijk te verbieden: een reminiscens aan de practijk der voorafgaande eeuwen, eenigszins gemoderniseerd doordat de vorm wordt gekozen van een — fictieve — blokkade. Met hoe weinig animo Holland echter tot dit verdrag toetrad, blijkt wel uit de rapporten van onze gezanten te Londen: Nicolaas Witsen, die met veel ontroering „zo als mijne beevende hand getuigen kan", het verdrag heeft geteekend, en Van Citters, die verklaarde dat men ons zou „verfoeyen en t'eenigen tijde voor schelmen verklaaren om het tekenen van zulk een verdrag".

Wat Engeland betreft, is dit niet bij deze eene maal gebleven: zoodra de toestand begon te spannen, en het beginsel een te groote belemmering voor de Britsche oorlogvoering bleek, wist het steeds een motief te vinden om zich ervan te ontslaan. Zoo in 1756, bh" het uitbreken van den zevenjarigen oorlog met Frankrijk, waarin Nederland onzijdig bleef en niet alleen verwachtte den handel op de belligerenten te kunnen voortzetten, maar bovendien de vaart op de Fransche koloniën, die in vredestijd aan de Fransche vlag was voorbehouden, thans met goedvinden van Frankrijk over te kunnen nemen. Engeland, bewerende dat Holland zijne bondgenootsplichten niet nakwam, maakte zich los van den regel vrij schip vrij goed, en keerde terug tot zijne oude liefde: het Consolato del Mare, tot het beginsel dat vijandelijk goed neembaar is, onverschillig onder welke vlag. De overneming van de vaart op de Fransche koloniën bestreed het nog bovendien dooiden z.g. „Rule of the War of 1756", bepalende dat een neutraal schip neembaar was, als het een in vredestijd door den vijand niet toegelaten vaart overnam. En als in 1780 Engeland te strijden krijgt met zijne opstandige koloniën in Amerika dan gebeurt weer hetzelfde: ook dan weder wordt een bondgenootsplicht van Nederland gecon-

Sluiten