Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

TWINTIGSTE HOOFDSTUK.

Mataram van 1613—1628 onder de regeering van Sultan Agoeng. (1613—1645).

In 1613 was, kort na de kroning van Martapoera, diens twee en twintigjarige, oudere broeder Raden Rangsang vorst van Mataram geworden, de veroveraar, die zijn keizersnaam van Sultan Agoeng op Java gevreesd zou maken. In de eerste jaren zijner regeering werd hij gewoonlijk Pangeran Ing Ngalaga 0f de Panembahan genoemd.') Over zijn persoon en zijn omgeving zijn wij beter ingelicht dan over die zijner voorgangers, doordat verschillende Hollanders, die als gezanten der Compagnie Mataram bezochten, een dagboek hebben gehouden, waarin de beschrijving van hun ontmoetingen met den keizer een groote plaats inneemt.

Hoewel de vorst in den aanvang nog jong van jaren was, boezemde hij zijn omgeving en zijn onderdanen groot ontzag in. Naar de volksopvattingen genoot op Java een heerscher in het algemeen de bizondere bescherming des hemels, hetgeen echter volstrekt niet in zich sloot, dat de zoo bevoorrechte slechts goede daden verrichtte.2) De strenge hofetiquette werkte verder mede om Agoeng in zijn verheven positie te handhaven en deze was'er dejman niet naar om daarop eenigen inbreuk te dulden.

In den aanvang regeerde de panembahan met twee bejaarde „raadsheeren", wier advies hij gewoonlijk volgde n.1. den Kalifa Imam, vermoedelijk een hadji en Kjahi Soera Dana, die waarschijnlijk rijksbestierder was. Déze twee regeerden met gestrengheid, omdat het rijk zoo groot was. Behalve deze twee waren er nog vier andere „geheimraden", met wie Agoeng gezamenlijk al wat de regeering van het land en andere gewichtige zaken betrof, afdeed. Hunne besluiten deelde de keizer mondeling aan de edelen op de aloenaloen mede.

Agoeng bezat een schoone gestalte en een rond gelaat, dat gewoonlijk in dezelfde plooi bleef. Met zijn groote, wijde oogen keek hij om zich heen, „als een leeuw"; zijn neus was smal en recht, zijn mond, waarmee hij langzaam sprak, breed en plat. Hij maakte den indruk van een goed verstand

Voluit: Pangeran Ing Ngalaga Panembahan Agoeng Senapati Ing Ngalaga Ngabdoerrachman.

2) Zie Dr. Hoesein Djajadiningrat. Crit. Besch. enz. pag. 103 met de aanhaling uit: Dr. G. Snouck Hurgronje's: „The Achehnese".

Sluiten