Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

ook in die takken van voortbrenging, waarin de binnenlandsche productie het verbruik overtreft. Niet alleen den producent kwam zulks ten goede; voor iederen houder der goederen beteekent prijsstijging reeds zonder meer extra winst.

Resultaat dezer ontwikkeling was niet alleen een sterk gestegen koopkracht in handen van bepaalde maatschappelijke groepen — hetgeen o.a. op belastinggebied zijn terugslag vond in het beginsel der oorlogswinstbelasting — zij opende tevens de mogelijkheid tot eene verhooging van het inkomen van hen, die in de productie werkzaam zijn. Eene zij het aanvankelijk geleidelijke stijging van het loonpeil zette in, de salarissen van de in overheidsdienst werkzame personen ondergingen eveneens verhooging. Vermeerdering van koopkracht voor een zeer belangrijk deel der bevolking, waardedaling van het geld, in de hand gewerkt door de factoren, die in de snelle toeneming van het ruilmiddel hare uitdrukking vonden, was het gevolg.

Intusschen bleef de schaarschte bestaan, nam zij zelfs in de latere oorlogsjaren nog sterk in omvang toe. Een complex van overheidsmaatregelen, waarvan verschillende, voorzoover zij niet uitsluitend het signatuur van den oorlog dragen, in het IIe Hoofdstuk van dit rapport ter sprake komen, was het resultaat. De aandacht concentreerde zich hierbij, gelijk voor de hand lag, op de eerste levensbehoeften.

Het bovengeschetste proces moge in deze maatregelen eenigszins zijn schuil gegaan, en een belangrijke verschuiving van lasten tevens het gevolg zijn geweest, het proces zelf werd er niet mede gekeerd. Integendeel moesten sommige der maatregelen, hoezeer onder de omstandigheden verdedigbaar, door de verruiming van koopkracht, welke er het gevolg van was, het proces ten slotte veeleer in de hand werken. Voortgezette prijsstijging leidde tot vermeerdering van koopkracht, deze weer tot verdere prijsstijging enzoovoort, waarbij door de schaarschte de prijsstijging vóór bleef.

Gelijk gezegd, bracht het einde van den oorlogstoestand alom zekere ontspanning en sloegen de prijzen aanvankelijk een dalende richting in. Ook hier te lande was zulks te constateeren. Voorraden, welke achtergehouden waren, werden op de markt gebracht, de schaarschte, welke hier te lande voor een belangrijk deel een oorlogsverschijnsel was, gevolg

Sluiten