Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

het stelsel van prijstoeslagen niet beoogd. Integendeel, de marktprijs wordt als zoodanig aanvaard, doch, aangezien hij voor de algemeene koopkracht van het publiek te hoog geoordeeld wordt, verlaagd door toeslagen uit de openbare kas. Een deel van den te betalen prijs wordt aldus op andere wijs van de bevolking geïnd, en wel langs den weg van belasting, d. w. z. met inachtneming van het beginsel van draagkracht, voorzoover dit beginsel het algemeen belastingstelsel beheerscht.

Gedurende den oorlog heeft dit beginsel in de crisispolitiek der Regeering een belangrijke plaats ingenomen. De abnormale omstandigheden dier tijden en de aanvankelijke verwachting, dat het ging om de overbrugging eener betrekkelijk korte periode, waarna de verhoudingen ook op prijsgebied weder spoedig vrijwel normaal zouden zijn, speelden hierbij een groote rol.

De Staatscommissie mag zich er van ontslagen rekenen op de thans afgesloten oorlogsperiode in te gaan. De vraag, waarvoor zij zich ziet gesteld, is deze, in hoeverre onder de huidige omstandigheden voor zoodanige politiek aanleiding kan bestaan.

De feitelijkè stand van zaken is op het oogenblik deze, dat dergelijke toeslagen nog slechts verstrekt worden ten opzichte van het ongebuild tarwebrood, het z.g.n. bruinbrood. Het Regeeringsmeel, waarvan dit brood vervaardigd wordt, wordt verstrekt tegen een prijs, welke op het oogenblik op circa 70 °/o van den kostenden prijs is te stellen. Bij het reeds op blz. 28 genoemde ontwerp tot wijziging der begrooting voor het loopende jaar wordt door den Minister uit dezen hoofde voor het eerste halfjaar 1920 op een totaal bedrag van ƒ 13.060.000 gerekend, waarvan 9/10 of / 11.754.000 ten laste van den Staat komt. Bij den thans geldende prijs komt het bedrag per maand op ongeveer / 1.200.000.

Bij de beantwoording van de gestelde vraag dient voorop te worden gesteld, dat abnormale omstandigheden, gelijk gedurende den oorlog, thans niet meer aanwezig zijn. Van een door kunstmatige schaarschte opgedreven prijsniveau kan voor dit artikel niet meer gesproken worden; gelijk vóór den oorlog zijn het weder in hoofdzaak economische factoren, die, vooral van goederen met internationale markt, de prijzen beheerschen.

Onder deze omstandigheden moeten, naar het oordeel der Staats-

Sluiten