Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

De wijze, waarop met medewerking van de overheid in den oorlog de invoer en de verdeeling van tal van goederen en grondstoffen hier te lande plaats vond, moest dit, zoowel in de industrie als in den handel, in de hand werken. Tegen het gekozen stelsel, dat juist heeft gewerkt, kan uit dezen hoofde allerminst een grief worden gemaakt. Zelfs valt moeilijk in te zien, hoe anders gehandeld had kunnen zijn. Niettemin is, naar het schijnt, de invloed ervan op het concentratieverschijnsel niet te ontkennen.

Aan den anderen kant zal, ook met het oog op deze abnormale wijze van ontstaan, rekening moeten worden gehouden met de mogelijkheid, dat verschillende vormen van aaneensluiting en samenwerking, die gedurende den oorlog zijn tot stand gekomen, bij een voortdurend vrijer worden van het verkeer en bij geleidelijke herleving van de internationale concurrentie weder geheel of ten deele zullen verdwijnen. Er is geen reden om aan te nemen, dat de ervaring van vroeger, dat vormen van aaneensluiting, die niet bestaan in algeheele oplossing in een grooter geheel, dikwijls de neiging hebben van tijdelijken aard te zijn, zich ook niet in de toekomst zal bevestigen.

Het standpunt, dat de overheid tegenover de verschillende vormen van aaneensluiting en trustformatie behoort in te nemen, mag allerminst bestaan in een zooveel mogelijk tegengaan van het verschijnsel. Miskenning van het economisch juiste element, dat in dit alles gelegen is, van het voordeel van productie in. het groot, van de besparing van veel onnutten arbeid en onkosten" van voorheen, zou in het bijzonder onder de huidige omstandigheden een ernstige fout beteekenen. Vooral thans kan echter in dit opheffen van de concurrentie aan de zijde van de productie of het aanbod een belangrijke oorzaak gelegen zijn voor prijsverhooging en kunnen in verband hiermede maatregelen noodzakelijk zijn. De bevoegdheden, welke in het ontwerp aan den centralen duurteraad worden toegekend, met name die tot verlaging van bij overeenkomst bedongen prijzen, scheppen hiertoe de mogelijkheid. Is bij de betrokkenen de geneigdheid tot samengaan sterk verminderd, dan zal wellicht ook van het middel van vernietiging van concurrentiewerende bedingen gebruik kunnen worden gemaakt. Van beteekenis is in dit verband ook de bevoegdheid tot het instellen van onderzoek in bepaalde bedrijfstakken en de openbaarmaking van de resultaten van zoodanig onderzoek. Tegenover de gestegen economische macht van het aaneengesloten bedrijf wordt aldus een juist voorgelichte openbare meening gesteld, wat vooral thans van belang kan zijn. Een voordeel naar den anderen kant is, dat hiermede tegelijk overdreven voorstellingen bij het publiek tot hare juiste afmetingen kunnen worden teruggebracht.

Bij dit alles moet er echter met nadruk op gewezen worden, dat men zich voor overdreven verwachtingen nopens het resultaat van een en ander behoort te hoeden. Vooral in een klein land kan niet

Sluiten