Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

en de koffie voortreffelijk, zoodat het heele gezelschap er vroolijk door werd. Soms was men om zeven uur 's avonds nog aan tafel, al pratend zonder dat men ooit twist kreeg De gastol van Baron Holbach waren uit de fine fleur der Fransche geesten afkomstig. Men ontmoette er de groote Encyclopaedisten, en een man als Rousseau heeft dit milieu niet versmaad. De Heer Holbach miste het schoolmeesterachtige, dat Madame Geoffrin soms eigen was. Als het discours een kant uitging, die aan Madame Geoffrin niet beviel, dan placht zij te zeggen: „La voila que est bien", en men moest dan niet wagen Voort te gaan. Maar de Heer Holbach gaf zelf het voorbeeld van een geestig geanimeerd discours. De meest afbrekende en revolutionnaire theorieën werden naar voren gebracht en in het licht gesteld met groote levendigheid. Stoutmoedige epigrammen werden gelanceerd, het Hof, de voorname kringen uit de stad, de Koning en de favorieten, — alles werd over den hekel gehaald, en geen respect had men voor de magistratuur of voor de Académie francaise. Maar het speciaal genoegen van dezen kring was den godsdienst in het algemeen en het Ghristendom speciaal, met ongekende heftigheid aan te vallen. ILAbbé MoreUet verklaarde dat er dingen werden gezegd die honderd keer den donder zouden doen neervallen op dit vermetel gezelschap.

„Laten we met den darm van den laatsten priester den hals van den laatsten Koning dichtknoopen!" riep Diderot eens uit, terwijl hij aan zijn vriend Holbach de taart overreikte In geen enkel milieu dier dagen werd de vaan van het atheïsme en materialisme zoo openlijk ontplooid als in het salon van Holbach. Het salon van Holbach kan een der haarden genoemd worden van de voorbereiding der fransche Revolutie. Daar vierde men zijn verzet vrijelijk uit. niet gehinderd door een decorum, dat in de andere salons, waar een vrouw presideerde was voorgeschreven en men hoorde er reeds termen als „citoyen". die zoo essentieel behooren bij de sprake, welke de Revolutie heeft ingevoerd.

Treden wij binnen bij Holbach. Het diner loopt ten einde, legen den schoorsteen geleund, discussieeren de philosophen

Sluiten