Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

waarlijk gevoelige vrouw kon bestaan, die niet haar leven zou willen wijden aan Rousseau.

De uitroep dezer vrouw is de zielekreet van de vrouw der achttiende eeuw. Het is de groote stem van haar tijd, die van deze preutsche lippen komt. De invloed van Rousseau op de vrouw is wonderbaarlijk. Hij heerscht over de vrouwelijke verbeelding, en wordt vereerd met een verliefden en haast devoten eerbied. Het geheim van dat algemeen enthousiasme ligt hierin, dat Rousseau aan een wereld die geestelijk uitgeput was, verdord en egoist, op het toppunt van verfijning en decadence, gezond bloed, nieuwe levenskracht gaf. Wat deze menschenhatende apostel dan betoogde, deze man op wien het vrouwenhart wachtte als op een verlosser, die het aanriep toen het leed door verveeldheid en hunkerde naar vrede? Hij heeft één woord gesproken dat klonk als een vlam en een snik, „de hartstocht," de hartstocht die aan de achttiende eeuw ontbreken ging, de hartstocht die leiden moest tot nieuwe perspectieven.

Gewekt door den adem van Rousseau ontwaakt de vrouw. Zij leert een teederheid kennen die zij vergeten was, en die door haar verbeeldingsleven binnendringt in haar hart. De lietde lijkt haar opeens een nieuwe gewaarwording. Zij blijft met langer galanterie of gril, zij wordt een louterende vlam in het vrouwenleven. Rousseau kiest haar uit tot zijn ideaal, hi) plaatst haar in den hemel, hij doet haar weervinden in duizend verbeeldingen. En hij zegt het uit, hoe ze veredelen kan door het offer.

Maar ook geeft hij haar wêêr, de liefde tot het Moederschap, hij doet het kind naderen tot den boezem der moeder, en leert de vrouw dat ze in dat kleine schepsel dat tegen haar aangedrukt is, een nieuwe jeugd kan vinden. En zoo komt hij tot de beteekenis van den huiselijken haard. Het groote principe door hem gepredikt, is het gevoelsleven, het gevoelsleven dat dóór moest breken door het gekunsteld weefsel van dien tijd.

In deze groote streving naar het gevoelige, wordt de vrouw teruggebracht naar de primitieve tendenzen van haar natuur. Zij gaat haken naar teedere verhalen, in het theater begeert zij sombere en pathetische stukken, Romeo en Hamlet, en

Sluiten