Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Fronde. Telkens herhalen zich dezelfde typen, maar ze hebben alle een zekere eenzijdigheid van temperament, ze vertoonen een bepaalden kant van het Fransche intellect en van de Fransche ziel. Harmonisch is alleen de samenleving zelve, maar dit is een bizondere, boven het alledaagsche uitgaande harmonie. Want ik ken geen samenleving in de geheele geschiedenis, — of het moest de Helleensche zijn, — die zoozeer tegelijkertijd het beeld vertoont van onstuimige bandeloosheid, èn voorname ingetogenheid, Van sceptiek en worsteling naar hooger beschavingsvormen, van doellooze, wankele onbevredigheid en verveeldheid, èn alles trotseerenden levenslust, van revolutionaire gezindheid èn hardnekkige gehechtheid aan het voorgeschreven decorum.

Mme Geoffrin vertoont misschien van alle salonnières het sterkst het beeld van de Fransche psyche. Zij, die de Encyclopaedie ondersteunde, en tegelijk haar weerde, wanneer zij in strijd kwam met de maatschappelijke voorschriften, zij die de atheïstische ideeën bevorderde door aan het meest atheïstische gezelschap een haard te geven in haar woning, en tegelijkertijd als een huismoeder waakte tegen al te godslasterlijke uitingen.

Baron Holbach was consequenter, waar hij atheïsme en ondermijning der bestaande orde vrij spel liet, maar hij was een Duitscher met een dikken nek. Constant-grillig, dat is de indruk, dien wij overhouden na onze rondwandeling door de Fransche salons. Onzeker, onberekenbaar, maar immer saillant, immer schoon, immer voornaam, vervuld van een voornaamheid die geen kronen noodig heeft en geen titels, maar die voornaam is in zichzelf.

Thans rijst de vraag: hoe verhoudt zich onze tijd tot de periode der Fransche salons? Hoe hebben wij als twintigsteeeuwers ons te stellen tegenover dit allermerkwaardigste verschijnsel, waarin de ziel van drie eeuwen zich heeft geopenbaard? Indien er een hunkering in ons leeft naar voor immer verdwenen schoonheid, dan doen wij niet beter dan ons maar te gaan begraven in de zoet-rokige perkamenten, die de historie voor ons heeft nagelaten, en onze verbeelding te vervullen met deze schitterende souvenirs. Maar ik geloof dat er een andere neiging leeft in onzen tijd, een gemeen-

Sluiten