Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

allerlei aard, die men kortweg als „ceremonieel" kan samenvatten, de grootste plaats innemen in negerstaten en dergelijke samenlevingen, waar de persoonlijkheid zich niet kan laten gelden, waar de persoonlijkheid nog maar alleen bestaat als deel eener collectiviteit — zooals bijvoorbeeld in de Engelsche aristocratie, laat ons zeggen: voor den oorlog. Wie zich de beschrijving van de laatste Engelsche koningskroning herinnert, zal moeten erkennen, dat de daarbij gevolgde „etikette" in niets verschilt van Kaffer-ceremonieel. Angstvallig in stand gehouden familie-gebruiken — dikwijls zonder eenigen geestelijken inhoud, jacht-gebruïken, steeds zonder geestelijken inhoud, wettelijke bepalingen op kleederdrachten, voorrechten en privelegiën, waaraan vaak niet het geringste voordeel verbonden is, zijn uitvloeisels van dezelfde tendentie: de persoonlijkheid op alle wijzen de gelegenheid geven zich te onderscheiden, zonder dat dat „onderscheiden" tot een werkelijk onderscheiden (=: critiseeren sa opheffen) aanleiding geeft. De volmaakte, bijkans plechtige, innerlijk-oprecbte ernst, waarmee volwassen en verstandige menschen van alle landen en van alle tijden, waarin het collectiviteitsgevoel het persoonlijk gevoel overheerscht, opgaan in en hechten aan al dat ceremonieel, maakt dan ook onmiddellijk plaats voor den baldadigsten spot, zoodra, in het eeuwig rhythme, de eeuwige wenteling, de verhoudingen veranderen — waaruit echter volstrekt niet tot de persoonlijke superioriteit van eiken spotter met, boven eiken aanhanger van maatschappelijk ceremonieel behoeft te worden geconcludeerd.

Het is dus alsof „de maatschappij" tot hare leden zegt: weest niet e x c e n t r i e k, en ik zal zorgen, dat ge niet c o m m u n behoeft te zijn — dat is: zoekt u niet te onderscheiden door uw persoonlijk inzicht te doen gelden tegenover de voorgeschreven uniformiteit — en ik zal zorgen, dat ge u op andere,

Sluiten