Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

leven en vrijheid als hij het onderrichten staken, als hij Athene verlaten wilde, hij wees het aanbod af en koos een snellen dood boven een onbevredigend leven. Wat onderscheidt hem van de mannen van Keos, wien door de magistraat in het openbaar de scheerlingdrank werd gereikt als hun motieven om te willen sterven voldoende waren bevonden? Het lot dat de Inquisitie in haar vette jaren den ketter, dat Nero den Christen bereidde, is niet te vergelijken bij het lot dat Athene Sokrates bereidde, daargelaten nog dit, dat we nu eenmaal Sokrates zien als een monument van uitzonderlijke wijsheid en gelatenheid. We zullen in den loop van onze verhandeling een anderen „martelaar zonder illusies" ontmoeten en zien hoe zulk een zich dan gedraagt, die niet Sokrates is!

De intelligentie van den her-vormer is in haar vrijheid en

gebondenheid de intelligentie van Don Quichotte.

In den hervormer „her-stelt" zich de Eenheid in zedelijke onderscheidingen, in den denker heft de Eenheid zich op, de denker heft de onderscheidingen tot de Eenheid op. En deze werkzaamheid openbaart hem van den mensch en zijn daden het ontoereikende, van illusies het onhoudbare, van stelligheden het ongegronde; deze werkzaamheid voert hem buiten den gang van het bezige leven. Als Hamlet maakt hem „het peinzen tot een lafaard" — hij i s Hamlet.

„Hamiets" en „Don Quichotte's" tezamen voltrekken altijd weer opnieuw het zelfherkenningsproces der Eenheid, waarin de voorhanden collectiviteit wordt ontbonden, waarin het voorhanden dogmatisme, waarvan ze de uitdrukking is, door „Hamlet" wordt opgeheven, door „Don Quichotte" tot redelijk-zedelijke onderscheidingen her-steld. De een kan

des anders, de ander des eenen werk niet verrichten ze

zijn elkanders contrast en complement, derhalve elkander in misverstand vaak hatend; vooral van „Don Quichotte's" kant,

Sluiten