Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

juist daar eenvoudig vaklieden) zich „ex officio" opwerpen tot het doen van uitspraken over Recht en Onrecht, waartoe artisten en apothekers, sjouwerlieden en boeren evenzeer of evenmin bevoegd zouden zijn. Hollandsche professoren zouden er zich allicht een weinig ridicuul bij voelen. Maar omdat het autoriteitsprinciep in Duitschland zoo sterk ontwikkeld is, bij de geheele constellatie van de Duitsche maatschappij in haar huidigen vorm, glimlacht daar niemand, noch de heeren zelf, noch hun toehoorders, bij het koor van hooggeleerde „Es ist nicht WahrV'.

Op die wijze bezien, kunnen we dan den Mirakelencultus en Heïligen-vereering van de Middeleeuwen, die als bizarre spotvormen van het Christendom eigenlijk nauwelijks verklaarbaar zouden zijn, herleiden tot een uiting van maatschappelijk instinct, tot den allersterksten vorm van autoriteitenvereering. De Heiligen zijn de autoriteiten, hunne mirakelen de diploma's, de bevoegdheidsblijken.

Daar deze nu, met het ermee samenhangend ontbreken van individueele (individualistische) redelijke en zedelijke zelfwerkzaamheid, de hoeksteen is van elke organisatie, zoo zullen we ook elk nieuw geslacht van individualistische sloopers de maatschappij juist daarin instinctief het eerst en het krachtigst zien aangrijpen.

Overal in de critisch-satirisohe anti-maatschappelijke litteratuur van de vroege Renaissance (later: van de achttiende eeuw) zien we inderdaad de eenvoudige menschelijke intelligentie, het natuurlijk inzicht zegevieren over duistere geleerdheid en slaafsche geleerdenaanbidding, d.i. over critieklooze gezagsonderwerping in het algemeen.

Vaak wordt, om het zuiver-menschelijke nog hooger te eeren boven het officieel-geleerde, het bevoegde, het gediplomeerde, als drager van dat zuiver-menscheUjke een kind of een simpele gekozen, waartegenover dan de geleerde heeren

Sluiten