Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

inwilliging van z ij n eischen het eind van alle nooden beduidt.

Tegen den wijze en den kunstenaar, voor zoover zijn kunst wijsheid is, zal de maatschappij altijd op dezelfde manier en met dezelfde middelen ageeren, omdat zij altijd zichzelf gelijk blijft en haar leden zich steeds van dezelfde wapens bedienen, daar hun eischen en gevoelens, in het hun aangewezen seizoen regelmatig terugkeerend, natuurproducten, noodwendigheden zijn.

Het idealisme kan niet anders dan weerstreving wezen, het „neen" dat tegen eens anders „ja" gekeerd een redelijk „relatief" bereikt en dit ééne wordt steeds door hen die roepen om „maatschappelijke kunst", met name door de socialisten vergeten — dat ook hun ideaal juist zijn mogelijkheid, zijn bestaansvoorwaarde ontleent aan het bestaan, aan den weerstand van het andere, van het heerschende, zooals gist alleen werkzaam kan zijn in het weerstrevende deeg. Want als doodsbeginsel, als opheffingsbeginsel breekt en keert het negatief idealisme het tot verstarring en versteening neigende dogmatische leven — wordt het echter zelf tot heerschen en formuleeren geroepen, dan moet het van zichzelf vervreemden, van eigen oorsprong ontaarden, immers het is de grondslag van het opheffen, niet van het stellen, van den dood, niet van het leven. Dit leert ons de historie — dit heeft ons reeds de Russische Revolutie geleerd. Nauwelijks heeft het „beginsel" overwonnen of het wordt, door en in de overwinning, opportunistisch en dogmatisch. In de overwinnaars van heden eindigt de Russische Revolutie, zoo goed als de Reformatie in Luther en Calvijn, en de mazelen in den zichtbaren „uitslag".1) Voor zoover nu de kunst de uitdrukking is

i) Voila comme on devient esclave," zei Mirabeau op den dag van zijn grooten triomf (Maart 1789).

Sluiten