Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

zelf. Vraagt iemand: „wat is nu toch wel eigenlijk philosophie?" dan zal het antwoord moeten luiden: „Ga de geschiedenis der wijsbegeerte na en ge zult ten naastenbij een antwoord hebben." . Waarom is het alles behalve gemakkehjk een nauwkeurige omschrijving van het begrip „wijsbegeerte" te geven? De oorzaak ligt in de omstandigheid, dat de inhoud van dit begrip in den loop der tijden allerlei wijzigingen heeft ondergaan. Soms is die inhoud zoo ruim geweest, dat hij alle wetenschappelijk denken omvatte; soms was hij zoo beperkt, dat hij niet meer inhield dan wat tot één enkel onderdeel van wetenschap behoorde.

Ik acht het daarom niet ondienstig, omtrent de historische, ontwikkeling van het begrip „wijsbegeerte" althans het voornaamste mede te deelen. Daaruit zal dan blijken, hoe de inhoud, die telkens aan dit begrip wordt toegekend, in hooge mate afhankelijk is van het totaal van geestelijke stroomingen, waardoor eenig tijdperk der wereldgeschiedenis wordt gekarakteriseerd.

Het woord „philosophia", letterlijk vertaald: „liefde tot wijsheid", hebben wij te danken aan de Grieken. In den tijd van Plato is het reeds een technische term geworden en het beteekent dan nagenoeg hetzelfde, wat wij thans gewoon zijn ..wetenschap" te noemen. Liefde tot wijsheid, tot weten, was toen inderdaad wat nieuws en ongewoons. Wel is waar was reeds eeuwen lang in den vorm van overoude, mythische verhalen door het eene geslacht aan het andere de wijsheid overgeleverd, waarin de volksziel zich afspiegelde; wijsheid, die als opgedane levenservaring het levenspad voor de volgende generatie effent; practische kennis, opgegaard in den harden strijd om het bestaan, bij het zoeken naar een oplossing van de vragen en bezwaren, die het leven telkens stelt. Zulk een kapitaal van weten en kunnen kan men bij ieder volk in elke eeuw aantreffen. Maar van andere orde is de „weetgierigheid" van den menschengeest, die, van den nood des bestaans ontheven, den vrijgekomen tijd gaat besteden aan het vrije onderzoek, niet om de eene of andere bijreden, niet om eenig practisch materieel doel te bereiken,

Sluiten