Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Grieksch-Katholieke Kerk in het Oosten was, die, wat den uitbouw van hare theologie betrof, evenzeer haar steun en voorlichting zocht bij de Heidensche wijsbegeerte. Gelijk Aristoteles in eere werd gehouden in het Westen, zoo geschiedde dat met Plato in het Oosten. En nevens, of liever tegenover die beide groote afdeelingen der Kerk, komt zich ook nog het Mohammedanisme aanmelden, dat voor den uitbouw zijner dogmatiek evenmin de Grieksche wijsheid missen kan.

Bij dit drietal theocratische godsdiensten zijn de Germaansche volken, aanvankelijk veelal tegen wil en dank, in de leer gegaan, en die leertijd is lang en moeilijk geweest. Van lieverlede zijn zij aldus gekerstend en met die kerstening hebben zij zich de wetenschap eigen gemaakt, zooals hun die door de Kerk werd overgeleverd. Aldus bleef gedurende den loop der Middeleeuwen de wijsbegeerte de bescheiden taak vervullen van dienaresse des geloofs. Naast en buiten het geloof om wordt aan wetenschap noch wijsbegeerte eene zelfstandige plaats toegekend.

Doch in diezelfde Middeleeuwen vertoonen zich, betrekkelijk reeds vroeg, de eerste sporen van hetgeen wij „het moderne denken" plegen te noemen. Aanvankelijk aarzelend en schroomvallig, later steeds onbeschroomder en beslister poogt dat moderne denken zich aan de heerschappij der theologie te onttrekken. De drang naar onafhankelijke wetenschap breekt zich baan.

Dank zij tal van uitvindingen en ontdekkingen wordt het gebied der menschelijke ervaring steeds verder uitgebreid. Weldra zien de afzonderlijke wetenschappen zich geplaatst voor de taak om tal van nieuwe problemen op te lossen, waarbij de wijsbegeerte van Aristoteles hen in den steek laat, zoodat zij wel genoodzaakt zijn om nieuwe methoden op te sporen.

Doch daarbij komt nog iets. Mede ten gevolge van den val van Konstantinopel komt het Westersche denken in onmiddellijk contact met Grieksche cultuur en wetenschap. Tot nog toe kende men Plato en Aristoteles, zooals zij door bemiddeling en onder beheer van de kerkelijke theologie waren overgeleverd. Thans leert men uit de

Sluiten