Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

zijn vaderstad van de tyrannie bevrijden en dat kost hem het leven.

Bij Zeno ontmoeten wij geen nieuwe gedachten. Hij bepaalt er zich toe de leer van zijn meester te verdedigen en indirect te bevestigen, door de tegenstrijdigheid aan te toonen, die in de alledaagsche opvatting van de begrippen: veelheid, beweging en verandering, verborgen zijn. Aangaande het begrip: beweging merkt hij b.v. op: „Wat zich beweegt, beweegt zich noch op de plaats waar het is, noch op de plaats waar het niet is" en hij laat ons het besluit trekken: „De beweging, die wij meenen waar te nemen, is een illusie."

Een andermaal merkt hij op: „Wij kunnen ons nooit denken, dat een voorwerp zich begint te bewegen; want indien wij mogen zeggen: het begint zich te bewegen, dan is het reeds in beweging, heeft dus bijgevolg reeds een ruimte, hoe klein dan ook, doorloopen en is derhalve reeds begonnen zich te bewegen, voordat wij den aanvang der beweging constateerden", enz. De bekende voorbeelden van Achilles en de schildpad en van den vüegenden pijl, die eigenlijk in rust is, worden door Zeno gebruikt om de realiteit der beweging te bestrijden.

Laat ons niet vergeten op te merken, dat hier een aanvang wordt gemaakt met een dialectische-methode, die veel later eerst haar hoogtestand bereiken zal en dat tevens bij Zeno de grond wordt gelegd voor de eerst later zelfstandig optredende skepsis.

Vooral bij Zeno zijn wij wel geneigd te vragen: wat hebben deze abstracte redeneeringen, de realiteit van veelheid, beweging en verandering betreffende, met de practijk des levens te maken?

Dat er bij Xenophanes en Parmenides verband bestaat tusschen leven en philosophie, is ons eenigermate duidelijk geworden. Is dat verband bij Zeno eveneens aan te wijzen?

Wij meenen eer tusschen beiden een scherpe tegenstelling dan een innig verband te zien. Op staatkundig gebied is Zeno een vurig patriot, de aanstichter van een samenzwering tegen de tyrannenheerschappij; als wijsgeer is hij prediker van de absolute rust, die alle beweging uitsluit en voor schijn en inbeelding verklaart.

Sluiten