Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

die een staat in den staat vormen, worden door de machthebbers met wantrouwen gadegeslagen en omstreeks 440 v. Chr. vernemen wij van bloedige vervolgingen, die de gemeenten in Beneden-Italiƫ te dulden hadden. Doch ook hier bleek, evenals later bij de christenen, het bloed der martelaren het zaad der kerk te zijn en niets heeft .er meer toe bijgedragen dan juist die vervolgingen, om de bestreden leer te verbreiden en het onderdrukte geloof te bevestigen.

Ten slotte nog een enkel woord over die leer zelve. Wat beteekent het, wanneer Pythagoras het getal het wezen der dingen noemt? De bestudeering der wiskunde wekte in hem het inzicht in de groote beteekenis der getalsverhoudingen ook voor de ruimtelijk existeerende dingen. Denk al het toevallige, veranderlijke, materiƫele uit de dingen weg, dan is de abstractie van het getal het eenige, dat blijft. Denk b.v.b. uit de muziek het zinnehjke element weg, dan blijven de getallen en hunne verhoudingen over, evenals de toonshoogte evenredig-afhankelijk is van de lengte der snaren en in het welgeordend heelal de hemellichamen zich bewegen naar een rhytmus, die in getalsverhoudingen kan worden uitgedrukt. En daar nu dezelfde blijvende getalsverhoudingen zich onder alle wisselingen in ontelbare soorten voor dingen en werkingen in volstrekte onveranderlijke regelmaat openbaren, noemt Pythagoras de getallen de voorbeelden, de prototypen, welke in de dingen worden nagebootst.

* Als Pythagoras ontdekt, zooals hij werkelijk ontdekt heeft, dat een snaar, tot op de helft van haar oorspronkelijke lengte ingekort, het octaaf van den oorspronkelijken toon voortbrengt, dan heeft hij daarmede eene qualitatieve eigenschap tot eene quantitatieve teruggebracht. Eerst dan zien wij fa, wat dit beteekent, wanneer wij bedenken, dat hetzelfde beginsel nog heden ten dage het moderne natuuronderzoek beheerscht. Zoodra de natuuronderzoeker voor een groep van verschijnselen een wet, een formule gevonden heeft, acht hij zijn doel bereikt; want nu kan hij uit in getallen uitgedrukte gegevens berekenen, wat, indien die gegevens werkelijkheid worden, ten slotte geschieden zal, wat het product zal zijn, dat uit de

Sluiten