Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Voor ons, modernen, is het getal een symbool, een teeken, de uitkomst eener meting; voor Pythagoras wordt het getal de oorsprong, de oorzaak van het ding, ja ten slotte het ding zelf. Voor hem zijn de dingen niet het eerste en komt daarna het getal ons iets van hunne onderlinge verhouding zeggen; maar het eerste is voor hem het getal, de orde, de evenredigheid, en in de tweede plaats komen de dingen om ons die orde, die evenredigheid te openbaren.

In die dwaling van Pythagoras liggen bedenkelijke gevaren besloten. Immers wanneer eenmaal is uitgemaakt, dat het getal het wezen der dingen is, dan kan de denker een begrippenspel met getallen gaan spelen, en zich daarbij inbeelden, dat hij niet phantaseert, maar nog altijd den bodem der werkelijkheid onder de voeten heeft. Wij hebben reeds vernomen, dat de gerechtigheid = een kwadraatgetal, dus b.v.b. 4 is. Zoo is 3 het getal der volmaaktheid, want het omvat begin, midden en einde; maar 4 is ook m goddelijke kracht, want de som der vier eerste getallen is = 10; en 10 is het heilige getal der kosmische harmonie. Om het centrale vuur, de groote één in het midden des heelals, wentelen zich de planeten van het westen naar het oosten, met inbegrip van zon, maan, aarde en tegenaarde, tien in getal, en uit die wenteling, in 24 uren volbracht, ontstaat de „harmonie der sferen", die wij niet meer hooren, omdat wij ze altijd hooren, en onze ooren er dus ongevoelig voor geworden zijn. De vijf elementen, waaruit al het stoffelijke bestaat, hebben elk hun wezen in een getal. Aarde = 6, de kubus, vuur = 10, het tienvlak, lucht — 8, het achtvlak, water = het twintigvlak, ether = het twaalfvlak, en daarmede is het aantal der mogehjke veelvlakken uitgeput. Hier wordt de latere leer der atomen voorbereid en op het moderne streven geantecipeerd, om niet alleen het atoomgewicht, maar ook den vorm der atomen vast te stellen.

Hier en daar moge dus in dit alles deze of gene toekomstige, reeds voorgevoelde waarheid doorschemeren; doch voor de meest avontuurüjke willekeur staan hier de deuren wijd geopend. Dit mag ons evenwel niet beletten te erkennen, dat de menschelijke

Sluiten