Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

gelijk wij gelegenheid zullen hebben om te zien, van dezen profeet en getuige der waarheid een kracht en een invloed uitgegaan als van weinigen, en is zijn naam bekend en beroemd gebleven van geslacht tot geslacht, tot op den dag van heden.

Wij zullen later menige Pythagoreïsche gedachte in de wijsbegeerte van Plato terugvinden en in de eerste eeuwen onzer jaartelling, naast eene herleving van Plato's philosophie, die NieuwPlatonisme wordt genoemd, ook een Nieuw-Pythagoreïsche school aantreffen. Voorshands evenwel blijft het Grieksch wijsgeerig denken zich oriënteeren aan de school van Elea, waarvan, gelijk wij hebben gezien, Parmenides de voornaamste vertegenwoordiger was.

Met het Al-ééne van Parmenides was, — we hebben het reeds opgemerkt, — de wijsbegeerte in eene impasse gekomen. De abstracte eenheid van het Zijnde stellende, met loochening van de veelheid des concrete dingen, en evenzoo de volstrekte rust aanvaardende met ontkenning van de realiteit der beweging, maakte het denken in verlegenheid halt voor het groote raadsel, op wat wijze moest verklaard worden, dat de illusie van veelheid en beweging, die dan toch maar feitelijk aanwezig was, bij mogelijkheid had kunnen Ontstaan. Het logisch denken eischt de eenheid, de zintuiglijke waarneming getuigt van de veelheid der dingen en nu wordt het de vraag, wie van beide gelijk heeft. Van Parmenides af tot op heden toe loopt dit probleem als een roode draad door de ontwikkelingsgeschiedenis der wijsbegeerte. Heeft het logisch denken gehjk, wanneer het beweert, dat er in menschen en dingen iets gemeenschappelijks valt aan te wijzen en dat dit gemeenschappehjke hun eigenlijk wezen uitmaakt; of spreekt de zintuiglijke waarneming de waarheid, wanneer zij in ieder ding iets bijzonders en individueels I opmerkt, waardoor het zich van alle andere dingen onderscheidt, ; en wanneer het dan in dit bijzondere en individueele het eigenlijk 1 wezen der dingen erkent? Dit probleem duikt telkens weer op, al wisselen de bewoordingen, waarin het wordt geformuleerd. Soms vertoont het zich als een zuiver academisch vraagstuk, dat met de practijk des levens niets te maken heeft. Niet zelden evenwel blijkt

Sluiten