Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

de legende dit feit met allerhande wonderverhalen, b. v. b. dat hij niet zou gestorven, doch op geheimzinnige wijze aan zijne omgeving ontrukt zou zijn. Diezelfde wonderdoener, door Ernest Renan „een mengsel van Newton en Cagliostro" genoemd, beeft zich tevens doen kennen als een nuchter beoefenaar der physica en der physiologie, die de natuurwetenschap met een aantal hoogst vruchtbare denkbeelden heeft verrijkt. Zijn wereldbeschouwing heeft hii in twee gedichten neergelegd. Het eene, „Over de natuur" getiteld], behandelt de physica. Het andere, het zoogenaamde „Reinigingslied", heeft een mystiek-ethische strekking. Staan wij bij beide even stil.

De natuurphilosophie van Empedokles draagt een zuiver mechanisch karakter. Met Parmenides stelt hij voorop : de eenHéid van het zijnde, dat' begin noch einde heeft:

„Wat niet was, kan beginnen te zijn, aldus meenen de dwazen,

Of wat is, kan vergaan en eerlang gansch'lijk verdwijnen.

Doch ik wil U dieper doen dringen in 't harte der waarheid.

De natuur kent geene geboort', noch volkomen verniet'ging;

Maar slechts mengsel, en altijd weer scheiding en menging van stoffen;

En dit noemen onwetende lieden dan dood en geboorte."

God is niet gelijk aan een mensch, dat hij een hoofd zou hebben, of handen en voeten:

„Hij is volmaakt en een geest onbegrijp'Kjk en heilig,

En hij doordringt het heelal met den blik van zijn snelle gedachten."

Ook Empedokles is overtuigd, dat de zintuiglijke ervaring onbetrouwbaar is en dat het denken alleen tot waarheid vermag te leiden. Maar de eenheid sluit daarom toch de veelheid niet uit en de laatste is meer dan louter schijn en illusie. De veelheid is een stadium in het ontwikkelingsproces van het Al-ééne; er is ééne materie, waarvan de op zich zelf onveranderlijke kleinste deeltjes in verschillende vermenging voorkomen en die zich dientengevolge in vier onderscheidene elementaire toestanden openbaart: t.w. water, aarde, lucht en vuur. De onveranderlijke stoffelijke atomen, kunnen zich niet bewegen, maar wel bewogen worden,

Sluiten