Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

geboorte, bezit en voorrecht berustte, bleef, door eene Dorisch gezinde partij gesteund, op het oogenblik wachten, dat zij het hoofd weer dorst opheffen, en dat oogenblik kwam. Tegenover Perikles stond Kimon. Wat Perikles tot stand wil brengen met staatshulp en staatsgezag, te weten algemeenen welstand en rechtvaardige verdeeling van bezit, dat wil de onmetelijk rijke Kimon bewerken langs den weg van private bemoeienissen. Hij vertegenwoordigt het beginsel der weldadigheid, dat sociale wanverhoudingen tracht op te heffen door het geven van aalmoezen en het verleenen van financiƫelen steun, en dat niets wil weten van eene staatsinmenging, die de behoefte aan hulpbetoon beperkt en dientengevolge de mogelijkheid afsnijdt om door het uitdeelen van giften en geschenken tot aanzien en macht te geraken. Kimon gebruikte zijn rijkdom om de armen bij te staan, richtte voor allen, die er gebruik van wilden maken, open tafel aan en het op zijn landgoederen de heggen en omheiningen slechten, opdat iedereen zich aan de daar groeiende vruchten zou kunnen te goed doen. Maar dat juist wilde Perikles niet; want het streed tegen het redelijkheidsbeginsel, waarbij de volkswil besliste, wat aan ieder van rechtswege toekwam en niets aan individueele willekeur bleef overgelaten. Perikles acht het stelsel van Kimon een groot gevaar; want, hoe welmeenend ook bedoeld, verlamt het de volksenergie en belet, dat ieders blik op het belang der geheele gemeenschap gevestigd blijft. Daarom bestrijdt hij het met alle macht, zonder het evenwel te kunnen uitroeien.

Maar er was nog iets, dat de rede belette tot volkomen heerschappij te geraken; in de Atheensche democratie zelve bleef de oude zuurdeesem der onredelijkheid voortgisten. Voor Perikles en de zijnen was de majesteit des volks de hoogste en eenige majesteit, die niemand ter wereld mocht aantasten en beleedigen, ook de welsprekendste redenaar niet. Maar tevens stond geen enkel individu zoo hoog, ook Perikles niet, of hij was aan de openbare critiek onderworpen. Die critiek werd toen ter tijde geleverd door de comedie en zij maakte van haar recht gebruik, door over

Sluiten