Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

de rondtrekkende rhapsoden geluisterd had, zoo stroomden thans de naar beschaving dorstende burgers naar de gehoorzaal van den sophist, die hunne stad met zijn bezoek vereerde, en verzochten hem onderricht te worden in de echte wellevenskunst, of omtrent de beteekenis van de pas in opkomst zijnde wetenschappelijke geneeskunde en dergelijke.

Terwijl men aldus in de geheimen der wetenschap werd ingewijd, kon men tevens ten volle genieten van den schoonen stijl en den bekoorlijken rhytmus der perioden, waarin de sophist zijne wijsheid ten beste gaf.

Aldus arbeidden de sophisten aan de bevordering der algemeene beschaving en verlichting op een wijze, die doet denken aan het optreden der Encyclopedisten in het Frankrijk der 18e eeuw. Zij hebben veel bijgedragen tot de vorming van een stand van algemeen beschaafden, die met verachting op het onkundige volk neerzagen.

Daar zij die beschaving brachten van stam tot stam en van stad tot stad, zijn zij zonder twijfel bevorderlijk geweest aan de opwekking en versterking eener Pan-Helleensche gezindheid, die over de grenzen der stamverschillen heenreikte. Den grootsten bijval viel hun evenwel ten deel in de stad van Perikles, door den sophist Hippias „het middelpunt der beschaving" (irpwavtiov Tfjs troftxg) genoemd.

De oudste der sophisten was de reeds genoemde Protagoras van Abdera (± 485—415). Hij doorreisde Griekenland, Sicilië en Beneden-Italië en vertoefde ten minste tweemaal te Athene. De eerste maal werd hem door Perikles opgedragen de herziening der wetgeving voor te bereiden; de tweede maal onderwees hij diens zonen en bewonderde bij hun vroegtijdigen dood de zelfbeheersching van den vader.

In 415 werd tegen hem een aanklacht ingediend naar aanleiding van zijn geschrift „Over de goden", dat hij in het huis van den dichter Euripides ten aanhoore van een intiemen kring had voorgelezen. Evenals Anaxagoras week de 70-jarige grijsaard uit Athene, ten

6*

Sluiten