Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

zijn kunst ten volle meester is, vermag de toehoorder geen weerstand te bieden; want de algemeene natuurwet, dat het zwakke voor het sterke moet buigen, geldt ook hier. De schoone Helena van Troje heeft het afgelegd hetzij tegenover de overmacht van het noodlot of van de liefde, hetzij tegenover de overredingskunst van Paris. Begeert iemand dus over het gemoed der menschen te heerschen, opdat zij zullen ten uitvoer brengen, wat hij wil, dan streve hij er naar een virtuoos in de redenaarskunst te worden.

Bij den sophist Kallikles wordt deze stelling tot een volledige theorie uitgewerkt.

ā€˛Volgens de natuurwet is recht en goed, wat ik thans vrijmoedig zal zeggen," aldus leert hij. ,,Wie recht en goed wil leven, moet zijn eischen zoo hoog mogelijk stellen en die eischen niet matigen, doch alles doen, wat hij kan, om ze, hoe groot ze ook zijn, manhaftig en verstandig te bevredigen en daarbij geen zijner wenschen onvervuld laten. Dit, zoo vermeen ik, is voor de groote menigte niet mogelijk en daarom laakt zij dergelijke lieden uit een besef van schaamte en om eigen onbedrevenheid te bedekken. De groote menigte beweert, dat ongebondenheid kwaad is; zij zou de sterke naturen tot haar slaven willen maken en daar zij niet in staat is haar eigen lusten te bevredigen, prijst zij de bescheidenheid en de gerechtigheid ter wille van haar eigen zwakheid. Wat zou echter voor mannen, die van huis uit koningszonen zijn, of van nature bestemd om zich heerschappij, vorstelijke positie of macht te verschaffen, smadelijker en noodlottiger wezen dan de bescheidenheid? Zij, die al wat heerlijk is, kunnen genieten, zonder dat iemand ter wereld hun dat beletten kan, zouden die zich door de menigte de wet laten voorschrijven en het afkeurend gebazel van het gepeupel als een boven hen staande macht erkennen? Zal de moraal der gerechtigheid en der bescheidenheid hen niet ongelukkig maken, doordat die hen zal beletten aan hun vrienden meer voordeel te verschaffen dan aan hun vijanden, en dat nog wel, terwijl zij heerschers zijn in hun eigen staat? Neen, inderdaad staat de zaak aldus: levensgenot, ongebondenheid en wijsheid, die over voldoende

Sluiten