Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

hoogte van het wijsgeerig denken en dientengevolge tot hare volle beteekenis opgevoerd. En de sophistiek vestigde ten slotte de aandacht op de vragen en vraagstukken, die op het wezen van den mensch, zoowel op dat van den enkeling als van de samenleving, betrekking hebben. Wat Cicero van Sokrates beweert, namelijk, dat hij de philosophie van den hemel naar de aarde heeft gehaald, haar een woning heeft bereid in de steden, en haar heeft binnengeleid in de huizen en genoodzaakt heeft om over het leven en de gewoonten der menschen en over goed en kwaad na te denken, dan kan ook reeds van de sophisten gelden.

Tegen het einde der 5 e eeuw vóór Chr. heeft de Grieksche philosophie den weg afgelegd, die van de mythe naar den logos voert. De beschaafde Griek heeft zich aan de autoriteit van den godsdienst onttrokken en staat met zijn denken op eigen beenen.

Zonder bedenkelijke buitensporigheden was dat niet geschied. Velerlei kennis van blijvende waarde had men intusschen verworven. Veel wat verouderd en bouwvallig geworden was, was in puin gestort. Inzonderheid had de demoraliseerende geest van ontwrichting, die het kenmerk van sommige sophistische richtingen uitmaakte, den eerbied voor hetgeen tot nu toe voor het allerheiligste had gegolden, ondermijnd en nagenoeg alles op losse schroeven gesteld. Thans moest een nieuw denkgebouw worden opgetrokken en daartoe kon menige steen dienen, die door de sophistiek was gehouwen. De mensch moest niet slechts beschouwd worden als individu, of als burger van dit of dat bepaald staatkundig verband; maar het probleem van den mensch als^ mensch moest gesteld worden en in de diepte van zijn wezen moest gespeurd worden naar nieuwe idealen, waaraan hij zou hebben te beantwoorden, naar nieuwe doeleinden, die hij zou hebben te bereiken.

Deze taak werd als levenstaak aanvaard door Sokrates, den man, die de sophisten met hun eigen wapenen zou bestrijden en wiens veroordeeling en dood de bevestiging zou zijn van de overwinning, die hij in het rijk des geestes had behaald.

Sluiten