Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

schadelijk werkend gif. Wat tot nog toe voor heilig en eerwaardig had gegolden en algemeene vereering genoot, werd naar de rommelkamer der verouderde begrippen verwezen. Zelfs de goden werden niet gespaard; niet alleen de groote en machtige, die op den Olympus troonden, in eeuwige wolken gehuld, maar ook de lokale huis- en familiegoden en schutsgeesten, waarbij het voorgeslacht bescherming en troost had gezocht. En met den godsdienst verdwijnen ook de oude zeden en heilige gewoonten, zoodat heel de maatschappij wordt ontwricht Wat helpt het, of deze of gene sophist al beproeft, aan de verbleekte godengestalten, waaraan men niet meer gelooft, een zedeüjk-allegorische beteekenis te geven ? In het hart des volks leven de zedelijke idealen niet meer; het zijn vale schimmen geworden. Het overmoedig geworden individu heeft geleerd over alles den schouder op te halen en is tot de ontdekking gekomen, dat het maar het best en voordeeligst is, de inspraken van zijn eigen ik te volgen en eigen lust en welbehagen tot richtsnoer van zijn handel en wandel te kiezen.

Wij hebben de mannen, die de nieuwe wetenschap doceerden, reeds eenigermate leeren kennen; wij weten reeds, dat deze sophisten of wgsheidleeraars vooral opgang maakten, doordat zij lessen gaven in de politieke welsprekendheid. Dat was hun eigenlijk beroep en daarvoor üeten zij zich goed betalen. Wat zij omtrent wetenschap mededeelden, was geen hoofdzaak, maar bijzaak; het moest dienen om den toekomstigen politieken redenaar een goed figuur te doen maken en zijn invloed op de toehoorders te versterken. En nu bedenke men, dat elk Atheensch burger, die den leeftijd van 20 jaar had bereikt, in de ecclesia het recht van stemmen en spreken had. Derhalve was het voor den sophist de hoofdzaak, bij zijn leerlingen het formeele redenaarstalent te ontwikkelen. Zij moesten onbeschroomd en slagvaardig worden, en onmiddellijk gereed zijn om te verdedigen, wat het persoonlijk belang of dat van de partij eischte. Zij moesten niet kunnen overtuigen, maar overreden. Alle menschelijke meeningen waren betrekkelijk

Sluiten