Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

ligt er in opgesloten, dat er in het menschelijk gemoed, zooals het zich in gevoelen en willen openbaart, diepten zijn, die het denken niet vermag te peilen, zoodat de wil in laatste instantie niet door het inzicht der rede wordt geleid, maar door zoo iets, dat aan den kategorischen imperatief van Kant, of aan het geweten herinnert? Sokrates zelf schijnt, hoe verstandelijk in geestelijken aanleg hij ook overigens moge geweest zijn, dienaangaande niet naar eene theorie gezocht, maar de stem van het daimonion aan onmiddelhjke goddelijke inwerking te hebben toegeschreven. Hoe men ook wil pogen dit geheimzinnig verschijnsel in het zielsleven van Sokrates verstandelijk te benaderen, het kan niet zonder rest worden verklaard, maar behoeft niet volkomen onverstaanbaar te blijven voor hen, die langs den weg van innerlijke ervaring overtuigd zijn geworden van de aanwezigheid eener orde van onzienlijke dingen, die zich in de lijnen, gestalten en tonen van het zinnelijk waarneembare somwijlen voor het bewustzijn hunner ziel met onmiskenbare duidelijkheid manifesteert. «.

„Sokrates ging unter durch Sophisten." zoo beweert Schiller. Daartegen valt wel het een en ander in te brengen. De bijzonderheden van het proces, dat tegen den grijzen wijsgeer aanhangig werd gemaakt, zijn ons niet in allen deele bekend. De tegen hem ingediende aanklacht schijnt wel het werk geweest te zijn van belagers, die eene aan ons niet bekende veete tegen hem koesterden van persoonlijken aard; de maatschappelijke atmosfeer dier dagen was vergiftigd door dergelijke persoonlijke twisten en intriges. Wel schijnt het, dat de jury het „schuldig" heeft uitgesproken onder den indruk, dien het openbaar optreden van Sokrates op de alles behalve juist ingelichte fractie gemaakt had, die voor het oogenblik aan het roer was. Die fractie was scherp gekant tegen de sophisten, die het oude volksgeloof hadden ondermijnd, en zij vermocht geen onderscheid te maken tusschen die sophisten en den man, die hen steeds met de wapenen zijner scherpe logica had bestreden. Het is ook wel waarschijnlijk, dat het geheel onjuiste karakter, waaronder Aristophanes, de blijspeldichter, Sokrates op het tooneel had gebracht,

Sluiten