Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

in de zinnelijke wereld niet aangetroffen. En de waarheid der wiskundige eigenschappen en verhoudingen, aan geen toeval of verandering onderworpen, wordt slechts door den denkenden geest ingezien.

Daarom is, volgens Plato, de beoefening der wiskunde de meest geschikte voorbereiding voor het wijsgeerig denken. Maar eerst de dialectiek, die begrippen verwerkt, van alle zinnelijkheid ontdaan, voert den denkenden geest op tot de sfeer, waar de eeuwige ideeën aanschouwd worden, welker waarheid nimmer verbleekt en welker glans nooit wordt verdoofd. Zelfs de werkzaamheid van het inductieve denken zou niet mogelijk zijn, indien de eeuwige waarheden niet sluimerden in den geest, zoodat de zinnelijke voorsteUiog niets behoeft te doen, dan hetgeen sluimert tot volle bewustheid wakker te roepen. Immers berust alle inductie op het vinden van gelijkheid en van ongelijkheid. Ervaringsobjecten zijn nooit volkomen gelijk of in alle opzichten ongelijk. Het besef, de idee, van gelijkheid en van ongelijkheid is derhalve nergens anders te zoeken dan in den denkenden geest. Onder de viervoetige dieren zijn er enkele, die een reeks van overeenkomstige eigenschappen vertoonen, welke ons nopen om zulke dieren den naam van paard toe té kennen. Maar al die paarden, uit de ervaringswereld bekend, zijn niet volkomen aan elkander gelijk, vertoonen meer of minder'sterk sprekende verschillen. Geen daaronder vertegenwoordigt het begrip Paard in zijn volstrekte zuiverheid, zonder eenig afwijkend toevoegsel, De idee van het paard in zijn volstrekte ongerepte volkomenheid wordt in de ervaringswereld nergens aangetroffen. Toch is die idee aanwezig, doch niet in de zinnelijke wereld der verschijnselen, maar als levende in den denkenden geest. Eerst sluimerde die idee in het onbewuste; de zinnelijke ervaring verschaft de aanleiding om de sluimerende idee in den geest wakker te roepen. Zij wekt de herinnering aan de idee in den denkenden geest.

Vandaar dat Plato telkens beweert, dat al onze kennis berust op herinnering. De zinnelijke gewaarwording wordt aanleiding om de in de vergetelheid gedompelde herinnering qan de idee, die in de

Sluiten