Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

natuur, der willende persoonlijkheid. Daaruit volgt, dat de grens tusschen vrijwillig en gedetermineerd handelen niet altijd nauwkeurig kan bepaald worden. Vooral die handelingen, waarvoor affecten de aanleiding zijn, houden het midden tusschen vrijwillige en gedetermineerde. &

Aristoteles raakt hier problemen aan, die zelfs in onze dagen nog steeds bij herhaling aan de orde worden gesteld. Zijne psychologie is . m hooge mate oriënteerend en van groote fundamenteele beteekenis Ook op het gebied der practische philosofie is Aristoteles een denker van beteekenis geweest. Om te waardeeren wat hij aangaande ethiek en politiek heeft geleerd, dienen wij hem te plaatsen in de lijst van zijn tijd.

Gelijk wij vroeger reeds hebben kunnen opmerken, zijn het de sophisten geweest, die de aandacht hebben gevestigd op het probleem van den mensch en van de zedelijkheid. Hetzelfde deed Sokrates die trouwens wel genoodzaakt was, wilde hij de sophisten met succes bestrijden, zich met hen op dat zelfde terrein te begeven Immers Sokrates zoekt naar waarheid niet om daarmede een theoretisch, doch een practisch doel te bereiken. De mensch moest het goede leeren kennen; want dan was hij in staat het goede te betrachten.

Plato werkt die gedachte verder uit; doch hij beschouwt het ethische niet uit een sophistisch gezichtspunt, zooals Sokrates, die evenals de sophisten, geen onderscheid maakte tusschen het goede en het nuttige. Bij Plato treedt, zooals wij reeds gezien hebben een pythagoreïsch moment naar voren. Volgens hem wacht den mensch een hooger, bovenaardsch bestaan, en de beteekenis van het ethische is hierin gelegen, dat de mensch zich reeds hier in dit ondermaansche leven op dat hooger bestaan heeft voor te bereiden. De mensch moet zich bewust worden van een hoogere bovenaardsche werkelijkheid, van de wereld van het Eeuwig-Zijnde' waartoe hy naar zijn diepste wezen behoort, en waarvan de herinnering als eenmaal genoten, maar thans verloren heerlijkheid in zijn ziel wordt wakker geroepen, doordat hij in de zicht- en tastbare dingen

Sluiten