Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

hoe door inductie waarschijnlijkheidsbewijzen kunnen verkregen worden. Wat hij dienaangaande heeft geleverd, is van blijvende waarde gebleken, en later wel aangevuld, doch in hoofdzaak ongewijzigd gebleven. Wat de toepassing aangaat, is het vooral noodlottig geweest, dat Aristoteles, in weerwil van de groote beteekenis, door hem aan de juiste waarneming toegekend, vaak te voorbarig was in het poneeren van stellingen, die voor hem als onomstootelijke waarheden golden, doch die later alles behalve onomstootelijk bleken. Wat uit zulke zoogenaamde „waarheden" werd afgeleid, moest dan ook wel onhoudbaar blijken, al waren de redeneeringen, uit, een methodisch oogpunt beschouwd, volstrekt onberispelijk. Zijne metaphische theorieën betreffende de waarde, die naar zijne meening aan doelstellingen behoorde te worden toegekend, bracht hem menigmaal op een dwaalweg en het empirisch onderzoek was in zijn tijd, bij gebrek aan nauwkeurige instrumenten en volmaakte berekeningsmethoden, nog te oppervlakkig om als heilzaam correctief te dienen ten opzichte van al te overijlde speculaties. Zooals wij reeds hebben opgemerkt, kwam daarin eerst verandering, toen tegen het einde der middeleeuwen het natuuronderzoek in nieuwe banen werd geleid.

Was het juist gezien van Rafaël, toen hij, zijn beroemde „school van Athene" ontwerpende, aan Aristoteles de gestalte verleende van een vorst in het rijk des geestes, die met handgebaar en blik de wereld schijnt te willen beheerschen? De beide voordrachten, aan dezen wijsgeer gewijd, willen beschouwd worden als een zwakke poging om die vraag toestemmend te beantwoorden.

Sluiten