Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

hoogere bestaanswijze een meer dan oppervlakkig besef gehad Want hun hoogste ideaal is geweest om langs den weg der moeitevolle ontbering dien toestand van vreugdevolle gelatenheid te bereiken, waarin teleurstellingen en rampen geen vat meer hebben op den mensch, en geen noodlot, hoe rampspoedig ook, hem ook maar in het geringste vermag te deren. Die hooge geesteshouding kan evenwel worden bereikt, ja wordt eerst waarlijk bereikt niet door de goederen des levens smadelijk te verachten, niet door met een geweldigen ruk zich van het levensmilieu, waarin men geplaatst is, los te scheuren en zich tot woning een ton of grot te kiezen in plaats van een wel ingericht huis, maar door al wat beschaving en cultuur als goederen hebben voortgebracht te gebruiken in den dienst van hooger levensdoel, en dus niet te gedoogen, dat al deze dingen ons overheerschen en ons tot cultuurslaven maken, doch integendeel niet te rusten, voordat wij over al deze dingen meester en koning te zijn.

Het eenzijdige in alle askese, ook in die van de cynische wijsgeeren, bestaat hierin, dat men, zich stelselmatig allerhande ontberingen opleggende, in den grond der zaak voortdurend bezig is, met de dingen, waarvan men zich onthoudt. Ik sta hierbij niet lang stil, maar breng slechts in herinnering het bekende tafereel van de „Verzoekingen van den H. Antonius." Deze kerkheilige mag in dit verband wel genoemd worden; want ontegenzeglijk bestaat er verwantschap tusschen de practijk der middeleeuwsche kluizenaars en bedelmonniken en die der cynische wijsgeeren

Dat de volmaakte, de waarachtig vrije mensch de kunst van ontberen moet verstaan, is voorzeker alleszins juist; maar evenzeer is het waar, dat hij ook met handhaving zijner zedelijke vrijheid < moet kunnen genieten. Het rechte ontberen is de eene zijde van de volmaakte levenspractijk, het rechte genieten is de keerzijde Dit laatste hebben de Cynici niet begrepen.

Echter zijn er te allen tijde naturen en karakters geweest, en zij zullen ook wel-altijd blijven voorkomen, bij wie de egoïstische instincten zoo sterk zijn, dat zij de overhand krijgen, indien zij niet

Sluiten