Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

vermag ik, en wat vermag ik niet? Ik moet sterven; moet ik ook weeklagend sterven? Ik moet geboeid worden; moet ik dit daarom al jammerend ondergaan? Ik word verbannen; kan iemand mij beletten, lachend, welgemoed en vroolijk in ballingschap te gaan? — Verraad mij uw geheim! — Neen, want dat hangt van mij af. Maar dan zal ik u in boeien slaan. — Wien meent gij, mij ? Mijne beenen kunt ge in de boeien slaan; maar mijn wil kan zelfs Zeus niet binden. — Ik zal u in de gevangenis werpen. — Ja wel, mijn arme lichaam ! — Ik zal u laten onthoofden. — Heb ik ooit beweerd, dat juist mgn hals niet kan worden afgesneden ?"

Volgens Epiktetus, die hierin als type van de geheele Stoa kan gelden, hangt de practijk der levenswijsheid af van onze opvatting aangaande de dingen, niet van de dingen zelf. Hierin is zij Sokratisch-intellectualistisch. Toch is er ook weer eene innerlijke „toestemming'*, een wilsbeaming, die aan die opvatting der dingen ten grondslag ligt, en inzooverre is er in de Stoïsche leer een voluntaristisch element. Ieder gevoel berust op een oordeel, maar ieder oordeel berust op zijn beurt weer op een toestemming, op een beaming van onzen wil. Zijn wij nu eenswillend met de groote levensmacht des heelals, zijn wij „in tune with the infinite", dan zijn we eenswillend met God, wenschen slechts wat God wil; en we zijn dan tegen al wat naar verdriet, teleurstelling, tegenspoed, smart zweemt, volkomen gevrijwaard en daarin bestaat de hoogste gelukzaligheid. Zelfs de dood heeft zijn verschrikking verloren, want de dood zelf is niet verschrikkelijk; maar de opvatting van den dood als verschrikkelijk, dat is het verschrikkelijke aangaande den dood. — Zijn we beklemd of opgewonden of treurig, dan moeten we daarvan anderen niet de schuld geven, maar de oorzaak zoeken bij ons zeiven, dat is bij onze opvattingen. Anderen verwijten te doen, verraadt gemis aan beschaving; verwijten tot ons zeiven te richten, geeft blijk van aanvankelijke beschaving; maar noch tot anderen noch tot ons zeiven verwijten te richten, dat is een bewijs van volmaakte beschaving. Van die volkomen eenswillendheid met God, die tevens het

Sluiten