Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Natuurlijk bedoelt Aristippus niet, dat hij om eenig doel te bereiken niet de daartoe gepaste middelen zal behoeven aan te wenden; want voor zulk een onzin staat hij als denker te hoog. Maar wat bedoelt hij dan? Wordt hier niet alle practisch overleg, alle zedelijke verantwoordelijkheid minachtend ter zijde gesteld?

Ons valt te binnen een ander citaat; wij vinden het in de Bergrede, zooals het Evangelie van Mattheus ons die heeft overgeleverd: „Zijt dan niet bezorgd voor den dag van morgen; want de morgen zal voor het zijne zorgen; elke dag heeft genoeg aan zijn eigen kwaad." Wordt in den grond der zaak hier niet hetzelfde gezegd? Wordt ook hier niet geleerd, dat het een bewijs is van innerlijke onvrijheid, wanneer men zich voor den een of anderen uitwen digen levenstoestand bezorgd maakt, en dat de innerlijke vrijheid der menschen hierin bestaat, dat hij eiken levenstoestand vreugdevol en blijmoedig beaamt en aanvaardt, en dat het besef van daartoe de kracht te bezitten, den mensch in de sfeer der waarachtige vrijheid stelt? Iemand, die steeds zoo koninklijk onbezorgd de toekomst kan afwachten, als Aristippus dat eischt en de Bergrede dat wil, zoo iemand hangt niet af van de dingen, maar staat vrij" tegenover de dingen.

Op wat wijze hangt nu deze algemeene uiting van het vrijheidsbewustzijn bij Aristippus samen met de hedonische theorie, die hij is toegedaan?

Een maximum van lust kan bereikt worden langs twee verschillende wegen.

Het kan bereikt worden door in den wijdst mogehjken omvang de uitwendige voorwaarden te scheppen, waaronder bij alle menschen lustgewaarwordingen worden gewekt, wanneer zij hunne natuurlijke instincten uitleven; — maar het kan óok bereikt worden, door in den wijdst mogehjken omvang eene zoodanige omschepping van de natuurlijke instincten teweeg te brengen, dat door alle uitwendige toestanden lustgewaarwordingen worden opgewekt. Men kan de leer prediken: verander, verbeter de uitwendige levenstoestanden en de menschen zullen gelukkig worden! Maar men kan

Sluiten