Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Maar Aristippus trekt kalm het dansgewaad aan, terwijl hij antwoordt : „als mijn gemoed gezond is, dan zal ook het dansen mij niet schaden."

Als een echte discipel van Sokrates hecht Aristippus alleen waarde aan het innerlijk des menschen, dat van alle uitwendige omstandigheden onafhankelijk is. Aan jonge lieden raadt hij aan op de levensreis alleen die teerkost mede te nemen, die bij een schipbreuk niet verloren kan gaan, namelijk die onvergankelijke goederen, die 's menschen echte vrijheid- uitmaken. — Als een vader hem vraagt, welke som hij verlangt voor de opvoeding van zijn zoon, dan antwoordt Aristippus : „1000 drachmen". — „Dat is veel te veel;" zegt de ander, „daarvoor kan ik een huispaedagoog koopen". — „Dan zult ge twee slaven hebben," — aldus Aristippus, „ten eerste hem, dien gij koopt, ten tweede: uw zoon 1"

Inderdaad: evenals Sokrates en Diogenes is Aristippus eene persoonlijkheid geweest» in wie het Grieksche vrijheidsideaal ten duidelijkste tot openbaring is gekomen. Geen wonder dan ook, dat Demonax, een wijsgeer uit de Cynische school, toen hem gevraagd werd, welke menschen hij voor wijsgeeren hield, het antwoord gaf: „Ik vereer Sokrates, ik bewonder Diogenes, maar Aristippus heb ik lief."

Toch valt er tegen de hedonische theorie van Aristippns heel wat in te brengen. Wij kunnen daarbg niet te lang stil staan, doch ik wijs er op, dat Aristippus alle lusttoestanden in beginsel gelijkwaardig acht en derhalve geen onderscheid maakt tusschen den passieven lust, die door uitwendig gunstige omstandigheden gewekt wordt en den actieven lust, die onafhankelijk van het uitwendige zijn ontstaan dankt aan de spontane uiting der vrije persoonlijkheid. Juist de Cynici hebben die onderscheiding wel gemaakt. Ook Diogenes kent het geluk, namelijk de blijmoedige opgeruimdheid van den wijze. Zijne dwaling bestond hierin, dat naar zijne meening die bhjmoedige opgeruimdheid slechts was weggelegd voor hem, die alle lustinstincten in zich had gedood. Beide theorieën zouden in een hoogere synthese kunnen worden saamgevat door te beweren,

17 *

Sluiten