Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

toe te kennen; want meer dan de Cyreneïci heeft hij waarde gehecht aan het uitwerken van een afgerond philosophisch stelsel en bovendien hebben zijne sterk geprononceerde persoonlijke eigenschappen en de talrijke uitspraken, die van hem zijn bewaard gebleven, er toe bijgedragen, dat hij de stichter is geworden van eene wijsgeerige school, die zich eeuwen lang gehandhaafd heeft en welker grondgedachten opnieuw te voorschijn treden bij mannen uit het Renaissancetijdperk als Gassendi, en bij denkers uit de i8e eeuw als Voltaire.

Laat ons nagaan, welken samenhang er bestaat tusschen het Epikurisme en de theorieën, die wij bij de Cyreneïsche wijsgeeren hebben aangetroffen.

Aristippus plaatst den mensch voor den eisch iederen momenteelen levenstoestand te doorleven als een bron van genot, omdat lust het hoogste goed is. Hegesias, — zooals we vernamen, — acht het niet aannemelijk, dat in het menschehjk leven, als eenheid beschouwd, het quantum lust grooter is dan het quantum leed en is derhalve van oordeel, dat de mensch moet streven naar het bereiken van den gunstigsten hedonischen toestand die mogelijk is, namelijk dien van de smarteloosheid. Alle zelfzuchtige instincten, die lust of leed kunnen teweegbrengen, moeten derhalve onderdrukt worden ten einde te komen tot een toestand van hedonische indifferentie. Epikurus wil streven naar hetzelfde doel, te weten: naar een toestand van gelukzaligheid; doch hij aanvaardt daartoe noch het middel van Aristippus, noch dat van Hegesias. Beiden zijn hem te radicaal; daarom zoekt hij een middenweg. Het ontbreekt hem aan den moed om met de zelfbewuste, vreugdevolle blijmoedigheid van Aristippus aan ieder levensmoment, zooals het zich biedt, een zoo groot mogelijk quantum lust af te dwingen en evenmin bezit hij de zelfbeheersching, die Hegesias in staat stelt met soevereine macht de begeerten te bedwingen, hetzij zij worden bevredigd of niet. Daarom doet hij aan beider eischen iets af en zijn levensregel luidt aldus: het gaat er niet om, het leven met een inhoud van positieven lust te vullen; maar het moge voldoende zijn,

Sluiten