Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

met krachtigen bloei in elk opzicht. De groothandel was te Alexandrië de ziel van den rijkdom; doch tegelijk ontplooide zich een veelzijdig leven op geestelijk gebied. De Ptolemaeïsche vorsten begunstigden die geestelijke ontwikkeling; zij waren de stichters van de beide groote bibliotheken en van het Müseion, een soort van academie van wetenschappen, waar bezoldigde geleerden zich geheel konden wijden aan het verzamelen, ordenen, critiseeren. en verklaren van de werken der groote mannen van vroeger en later eeuw, die in handschrift bij handschrift in de bibliotheken werden bewaard. Aldus werd te Alexandrië de philologie bij voorkeur beoefend; doch ook de studie der philosophie werd niet verzuimd. Genieën van den eersten rang werden er niet aangetroffen; doch men vond er tal van uitstekende en talentvolle geleerden, die zich, de hier saamgebrachte schatten van wijsheid ten nutte maakten bij hun pogen om uit al die groote en goede gedachten het beste en uitnemendste saam te lezen en, ware het mogelijk, tot een nieuw stelsel om te scheppen. Het was derhalve eclecticisme in den ruimsten en besten zin des woords, wat het geestelijk Alexandrië produceerde. Drie zulke eclectische stelsels vonden daar achtereenvolgens hun wieg en bakermat: het Nieuw-Pythagorisme, de Joodsch-Helleensche wijsbegeerte van Philo, en eindelijk het NieuwPlatonisme. Het laatste is van die drie verreweg het belangrijkste; want hoewel het eclecticisme is, is het tevens meer dan dat en daarom willen wij er ons dan ook opzettelijk mede bezighouden.

Ongetwijfeld bestaat tusschen de drie genoemde stelsels heel wat verschil; zij laten zich nauwelijks in éénen adem noemen. Doch zij vertoonen één zeer belangrijken gemeenschappehjken grondtrek, dien zij daaraan hebben te danken, dat het geestelijk leven van Alexandrië, en van Egypte in het algemeen, den stempel draagt van den diep religieusen zin der bevolking. Reeds van de oude Egyptenaren getuigt een beroemd historicus: „Godsdienst was voor dit volk het een en al",

Naast de cultuur van den inheemschen godsdienst waren daar te Alexandrië nagenoeg die van alle toenmalige godsdiensten der

Sluiten