Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

wereld Vertegenwoordigd. Joden, Perzen en Indiërs konden er even ongehinderd hunne goden vereeren als Grieken en Romeinen. Uit deze vereeniging van allerhande meeningen en overtuigingen op godsdienstig en wijsgeerig gebied ontstond hier, afgezien van de vrij duistere richting der Nieuw-Pythagoreïsche school, reeds lang vóór het begin onzer jaartelling het wijsgeerig Nieuwjodendom, dat begon met de als Septuaginta bekende Grieksche vertaling van het Oude Testament te leveren, doch welks merkwaardigste vertegenwoordiger de bekende Philo was.

Philo werd geboren tusschen 30 en 20 v. Chr. en is waarschijnlijk gestorven onder de regeering van Keizer Claudius (41— 54 na Chr.) Hij poogde het Joodsche monothëisme, de Platonische ideeënleer en enkele elementen der Stoïsche philosophie tot één systeem te vereenigen en heeft, volgens sommigen, tamelijk veel invloed op Plotinus gehad, hoewel door anderen die invloed wordt betwijfeld. Van-buitengewoon gewicht voor de verdere ontwikkeling van het geestelijk leven te Alexandrië is de invloed van het christendom geweest. Volgens de overlevering door Markus aldaar voor het eerst verkondigd, vond het in de zoo zeer godsdienstig aangelegde bevolking een welbereiden bodem. Reeds in de 2e eeuw onzer jaartelling vermengen de christelijke voorstellingen zich met sommige elementen der Grieksche wijsbegeerte en zoo ontstaat het zoogenaamde gnosticisme, waartegen kerkvaders als Clemens en Origenes met kracht optraden, en waarvan wij reeds weten, dat het ook in Plotinus een bestrijder vond. Het kan ons niet verwonderen, dat in zulk een met de meest heterogene godsdienstige voorstellingen oververzadigden dampkring zich als nevenverschijnsel ook allerlei zwendel vertoonde, die als waarzeggerij, sterrenwichelarij en spiritisme tot tal van buitensporigheden voerde ; want in latere eeuwen, ook in onze verlichte 20ste eeuw, zien wij dergelijke dingen zich herhalen.

Om volledig te zijn moeten wij nog een karakteristieken trek in de geestelijke physionomie van Alexandrië vermelden, namelijk dezen, dat men daar voor al wat menschelijk was belangstelling

Sluiten